İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

Mengücekliler: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nın Beyliği

Mengücekliler, Malazgirt’ten sonra Erzincan, Kemah ve Divriği çevresinde kurulan bir Türk beyliğidir. En önemli mirasları, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’dır. Erzincan kolu 1228’de Anadolu Selçuklularına katıldı; Divriği kolu ise 13. yüzyılın ikinci yarısına kadar varlığını sürdürdü.

Mengücekliler: Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nın Beyliği
Fotoğraf: Avniyazici~commonswiki / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Mengücekliler, Malazgirt zaferinden sonra Doğu Anadolu’ya gelen Türk komutanlarından Mengücek Gazi tarafından kuruldu. Beylik, Fırat’ın yukarı havzasındaki Erzincan, Kemah ve Divriği şehirlerini yönetti.

Kollar

Mengücek Gazi’nin ölümünden sonra beylik, merkezi Erzincan–Kemah ve Divriği olan iki kola ayrıldı. Mengücekliler genellikle Anadolu Selçukluları ile iyi ilişkiler sürdürdü ve evlilikler yoluyla bu bağı güçlendirdi.

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası

Divriği kolunun hükümdarı Ahmed Şah ve eşi Turan Melek, 1228–1229’da yan yana bir cami ve bir darüşşifa (hastane) yaptırdı. Taş işçiliğindeki olağanüstü zenginliğiyle tanınan bu yapı topluluğu, 1985’te Türkiye’den UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan ilk eserler arasında yer aldı. Kapılarındaki üç boyutlu bitkisel ve geometrik süslemeler, Anadolu taş sanatının zirvesi sayılır.

Sona eriş

Erzincan kolu, 1228’de Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından ortadan kaldırıldı. Divriği kolu ise Selçuklu ve ardından Moğol hâkimiyeti altında bir süre daha varlığını sürdürdü ve 13. yüzyılın ikinci yarısında tarihten silindi.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Mengücekliler” maddesi.
  2. UNESCO Dünya Mirası, “Great Mosque and Hospital of Divriği”.
  3. Osman Turan, Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi.

Merak edilenler

Mengücekliler nedir? Mengücekliler, Malazgirt’ten sonra Erzincan, Kemah ve Divriği çevresinde kurulan bir Türk beyliğidir.

Mengücekliler ne zaman kuruldu? Kuruluş: 1072 civarı, Mengücek Gazi.

Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir