Mengücekliler, Malazgirt zaferinden sonra Doğu Anadolu’ya gelen Türk komutanlarından Mengücek Gazi tarafından kuruldu. Beylik, Fırat’ın yukarı havzasındaki Erzincan, Kemah ve Divriği şehirlerini yönetti.
Kollar
Mengücek Gazi’nin ölümünden sonra beylik, merkezi Erzincan–Kemah ve Divriği olan iki kola ayrıldı. Mengücekliler genellikle Anadolu Selçukluları ile iyi ilişkiler sürdürdü ve evlilikler yoluyla bu bağı güçlendirdi.
Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası
Divriği kolunun hükümdarı Ahmed Şah ve eşi Turan Melek, 1228–1229’da yan yana bir cami ve bir darüşşifa (hastane) yaptırdı. Taş işçiliğindeki olağanüstü zenginliğiyle tanınan bu yapı topluluğu, 1985’te Türkiye’den UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınan ilk eserler arasında yer aldı. Kapılarındaki üç boyutlu bitkisel ve geometrik süslemeler, Anadolu taş sanatının zirvesi sayılır.
Sona eriş
Erzincan kolu, 1228’de Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad tarafından ortadan kaldırıldı. Divriği kolu ise Selçuklu ve ardından Moğol hâkimiyeti altında bir süre daha varlığını sürdürdü ve 13. yüzyılın ikinci yarısında tarihten silindi.
Kaynaklar ve ileri okuma
- Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, “Mengücekliler” maddesi.
- UNESCO Dünya Mirası, “Great Mosque and Hospital of Divriği”.
- Osman Turan, Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi.
Merak edilenler
Mengücekliler nedir? Mengücekliler, Malazgirt’ten sonra Erzincan, Kemah ve Divriği çevresinde kurulan bir Türk beyliğidir.
Mengücekliler ne zaman kuruldu? Kuruluş: 1072 civarı, Mengücek Gazi.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir