İçeriğe geç

Dünyayı aydınlatan bilgi

3-2-1 Yedekleme Kuralı: Fotoğraflarınızı ve Belgelerinizi Kaybetmemenin En Basit Yolu

Disk arızası, hırsızlık, fidye yazılımı ya da bir anlık dikkatsizlik... Veri kaybının pek çok nedeni var ama çözümü basit: 3-2-1 kuralı. Evde ve küçük işletmelerde uygulanabilir bir yedekleme rehberi.

3-2-1 Yedekleme Kuralı: Fotoğraflarınızı ve Belgelerinizi Kaybetmemenin En Basit Yolu

Yıllarca biriktirdiğiniz aile fotoğrafları, tez çalışmanız ya da şirketinizin muhasebe kayıtları tek bir cihazda duruyorsa, onları kaybetmeye her an bir arıza kadar yakınsınız. Sabit diskler yıpranır, telefonlar kaybolur, dizüstü bilgisayarlar çalınır ve fidye yazılımları dosyaları kilitler. Bu risklere karşı en güçlü savunma, düzenli ve doğru yapılmış yedeklemedir.

3-2-1 kuralı nedir?

  • 3 kopya: Önemli verilerinizin biri orijinal olmak üzere en az üç kopyası olsun.
  • 2 farklı ortam: Bu kopyalar en az iki farklı türde ortamda saklansın; örneğin bilgisayarın diski ve harici bir disk.
  • 1 farklı konum: Kopyalardan biri fiziksel olarak başka bir yerde dursun; örneğin bulut depolama ya da başka bir adreste saklanan bir disk.

Bu kural, tek bir olayın (yangın, hırsızlık ya da bir siber saldırı) tüm kopyaları aynı anda yok etmesini önler.

Evde nasıl uygulanır?

  1. Neyi yedekleyeceğinize karar verin. Fotoğraflar, videolar, belgeler, e-posta arşivleri ve önemli yazışmalar öncelikli listededir. İşletim sistemi ve programlar yeniden kurulabilir; anılar ise kurulamaz.
  2. Bir harici disk edinin. İşletim sistemlerinin yerleşik yedekleme araçlarıyla haftalık otomatik yedek almak kolaydır.
  3. Bulut yedeklemesini açın. Telefon fotoğrafları için bulut senkronizasyonu, en kolay "farklı konum" kopyasıdır.
  4. Yedeği bilgisayara sürekli bağlı bırakmayın. Fidye yazılımları bağlı disklerdeki dosyaları da şifreleyebilir. Yedekleme bittikten sonra harici diski çıkarmak iyi bir alışkanlıktır.

Senkronizasyon yedekleme değildir

Bulut klasörleri, bir dosyayı sildiğinizde ya da bozduğunuzda bu değişikliği de diğer cihazlara taşır. Gerçek bir yedekte, dosyaların geçmiş sürümlerine dönebilmeniz gerekir. Kullandığınız hizmetin "sürüm geçmişi" ya da "çöp kutusu" özelliklerini öğrenin.

En çok unutulan adım: geri yüklemeyi test etmek

Hiç denenmemiş bir yedek, ihtiyaç anında hayal kırıklığı yaratabilir. Birkaç ayda bir, yedeğinizden rastgele birkaç dosyayı geri yükleyip açılıp açılmadığını kontrol edin.

Küçük işletmeler için ek öneriler

  • Muhasebe, müşteri ve sipariş verilerini her gün otomatik yedekleyin.
  • Yedeklerden en az birini değiştirilemez (immutable) ya da ağdan ayrılmış biçimde saklayın.
  • Kimin hangi yedeğe erişebileceğini sınırlayın ve yedekleme raporlarını düzenli olarak inceleyin.

Veri kaybı yaşandıktan sonra ilk kural sakin kalmaktır: Arızalı diske yeni dosya yazmamak ve bilinçsiz kurtarma denemeleri yapmamak, profesyonel bir kurtarmanın başarı şansını artırır.

Profesyonel destek: Arızalı bir diskten, silinmiş klasörlerden ya da erişilemeyen bir sunucudan veri kurtarmanız gerekiyorsa; şirketiniz için güvenilir bir yedekleme altyapısı kurmak istiyorsanız Asumona Bilgi Teknolojileri uzman ekibine danışabilirsiniz.

Fidye yazılımına karşı: çevrimdışı ve değiştirilemez kopya

Fidye yazılımları bilgisayardaki dosyaları şifrelerken çoğu zaman o an bağlı olan harici diskleri ve eşitlenen bulut klasörlerini de etkiler. Bu yüzden ABD Siber Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı (CISA) ve Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi (NCSC), en az bir yedeğin ana sistemden ayrı, yani çevrimdışı tutulmasını önerir. Bazı uzmanlar bu fikri “3-2-1-1-0” diye genişletir: fazladan bir kopya çevrimdışı ya da değiştirilemez olsun, geri yükleme testinde de sıfır hata çıksın.

Evde bunun en kolay yolu, yedek diski yalnız yedekleme sırasında takıp iş bitince çıkarmaktır. Bulut yedek hizmeti kullanıyorsanız dosya sürüm geçmişi ve silinen dosyaları geri alma özelliğinin açık olduğundan emin olun.

Ne sıklıkla yedeklemeli? Basit bir takvim

  • Telefon fotoğrafları: Otomatik bulut yedeği her gün; ayda bir de bilgisayara ya da harici diske ayrı kopya.
  • Çalışma belgeleri: Değiştikçe otomatik yedek; haftada bir çevrimdışı diske kopya.
  • Bilgisayarın tamamı: Ayda bir tam sistem yedeği; büyük güncellemelerden önce ek bir yedek.
  • Geri yükleme testi: Üç ayda bir rastgele birkaç dosyayı yedekten açıp gerçekten çalıştığını görün.

Takvimi ne kadar kayıp göze alabileceğinize göre ayarlayın: bir haftalık fotoğrafı kaybetmek sizin için kabul edilemezse yedek aralığı da bir haftadan kısa olmalıdır.

Kaynaklar ve ileri okuma

  1. CISA – #StopRansomware Guide
  2. NCSC (Birleşik Krallık) – Backing up your data
Paylaş
YulaHub'ı takip edinGünün en önemli haberlerini ilk siz öğrenin.
RSS

Bir yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir