Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Cuộc đua Marathon: Câu chuyện về 42,195 km, các Marathon lớn và Hướng dẫn chuẩn bị cho lần đầu tiên

Theo truyền thuyết, cuộc đua marathon ra đời để tưởng nhớ một người đưa tin chạy từ Marathon đến Athens. Ngày nay, đây là mục tiêu của hàng triệu người. Tại sao quãng đường lại là 42,195 km, các marathon lớn nhất thế giới và các nguyên tắc cơ bản để chuẩn bị an toàn cho marathon đầu tiên của bạn.

Cuộc đua Marathon: Câu chuyện về 42,195 km, các Marathon lớn và Hướng dẫn chuẩn bị cho lần đầu tiên

Marathon là cuộc đua đường dài 42,195 km. Trước đây được xem là cuộc đua chỉ dành cho các vận động viên chuyên nghiệp, nó đã trở thành một thử thách mà hàng trăm nghìn người chạy nghiệp dư trên khắp thế giới nhắm đến để hoàn thành mỗi năm.

Truyền thuyết và sự thật

Marathon lấy tên từ Trận Marathon năm 490 TCN, khi người Athens đánh bại người Ba Tư. Theo truyền thuyết phổ biến, một người đưa tin tên là Pheidippides đã chạy từ Marathon đến Athens để báo tin chiến thắng và ngã xuống sau khi truyền tin. Tuy nhiên, sử gia cổ đại Herodotus ghi lại rằng cùng một người đưa tin này đã chạy từ Athens đến Sparta để xin viện quân. Dù chi tiết còn tranh cãi, một cuộc đua lấy cảm hứng từ truyền thuyết đã được tổ chức tại Olympic hiện đại đầu tiên năm 1896 và được vận động viên Hy Lạp Spyridon Louis giành chiến thắng.

42,195 km xuất phát từ đâu?

Quãng đường của các marathon Olympic đầu tiên dao động quanh 40 km. Tại Olympic London 1908, đường đua được bố trí bắt đầu từ Lâu đài Windsor và kết thúc trước ngõ hoàng gia trong sân vận động, làm cho quãng đường trở thành 42,195 km. Quãng đường này được Liên đoàn Điền kinh Nghiệp dư Quốc tế chấp nhận làm quãng đường marathon chính thức vào năm 1921.

Các marathon lớn

Hệ thống "World Marathon Majors" bao gồm các marathon Tokyo, Boston, London, Berlin, Chicago và New York; marathon Sydney gia nhập hệ thống này vào năm 2025. Được tổ chức từ năm 1897, marathon Boston là marathon thường niên lâu đời nhất thế giới. Berlin, nổi tiếng với đường đua phẳng và nhanh, đã chứng kiến nhiều kỷ lục thế giới. Marathon Istanbul độc đáo vì đi qua hai lục địa.

Chuẩn bị cho marathon đầu tiên

  • Thể lực nền tảng: Trước khi bắt đầu kế hoạch marathon, bạn nên đã chạy thoải mái ít nhất ba lần một tuần trong vài tháng và có thể hoàn thành 10 km.
  • Tăng dần: Tăng quãng đường hàng tuần chậm rãi giúp giảm nguy cơ chấn thương; nhiều huấn luyện viên khuyên nên giữ mức tăng hàng tuần ở mức vừa phải và dành một "tuần phục hồi" nhẹ nhàng mỗi 3–4 tuần.
  • Chạy đường dài: Buổi chạy đường dài chậm rãi hàng tuần là xương sống của kế hoạch; buổi chạy dài nhất trước ngày thi đấu thường khoảng 30–32 km.
  • Nghỉ ngơi và sức mạnh: Các ngày nghỉ và bài tập sức mạnh, dẻo dai quan trọng không kém việc chạy.
  • Năng lượng và nước: Thử các loại gel và nước uống bạn sẽ dùng trong ngày thi đấu trong các buổi chạy dài; đừng thử gì mới vào ngày thi đấu.
  • Giày: Thi đấu với giày chạy bộ phù hợp chân, đã quen chân nhưng chưa bị mòn.

Ngừng chạy nếu bạn cảm thấy đau ngực, chóng mặt hoặc khó thở bất thường. Người bị bệnh tim, tiểu đường hoặc bệnh mãn tính khác được khuyên nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu tập luyện marathon.

Ngày thi đấu: Dinh dưỡng, nước và nhịp độ

Nhiều tháng tập luyện marathon có thể bị hủy hoại bởi một vài sai lầm đơn giản vào ngày thi đấu. Lời khuyên thường gặp nhất từ các vận động viên và huấn luyện viên có kinh nghiệm là đừng thử gì mới vào ngày thi đấu: giày mới, bữa sáng lạ hay loại gel năng lượng chưa từng dùng có thể gây rắc rối.

  • Nhịp độ: Chạy nhanh hơn nhiều so với nhịp độ mục tiêu ở những km đầu vì hào hứng dẫn đến mệt mỏi nghiêm trọng ở 10 km cuối.
  • Carbohydrate: Sử dụng các loại gel hoặc nước uống đã thử trong các buổi chạy dài tập luyện theo khoảng cách đều đặn trong cuộc đua giúp duy trì năng lượng.
  • Nước: Uống quá nhiều nước cũng nguy hiểm như mất nước; uống theo cảm giác khát là cách tiếp cận thường được khuyến nghị.

Nguy hiểm của việc uống quá nhiều nước: Rối loạn natri máu

Uống nước nhiều hơn nhu cầu khi chạy trong thời gian dài có thể làm giảm mức natri trong máu xuống mức nguy hiểm, một tình trạng gọi là rối loạn natri máu (hyponatraemia). Trong một nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y khoa New England năm 2005 khảo sát 488 vận động viên hoàn thành marathon Boston, rối loạn natri máu được phát hiện ở 13% vận động viên; nguy cơ đặc biệt cao ở những người tăng cân trong cuộc đua, tức là những người uống quá nhiều chất lỏng.

Đau đầu, buồn nôn, rối loạn và suy yếu cực độ có thể là dấu hiệu của tình trạng này, và nó cũng có thể xuất hiện sau khi kết thúc cuộc đua. Vì vậy nếu bạn không khỏe sau khi về đích, hãy đến gặp đội y tế. Phần này chỉ cung cấp thông tin chung; nó không thay thế lời khuyên y tế, vì vậy hãy tham khảo bác sĩ trước khi chuẩn bị cho một marathon.

Nguồn tham khảo và đọc thêm

  1. World Athletics, lịch sử và quy tắc marathon.
  2. Abbott World Marathon Majors, thông tin hệ thống và thông báo Sydney gia nhập.
  3. Herodotus, "Histories", Sách VI.
  4. Boston Athletic Association, lịch sử marathon Boston.
  5. Almond CS et al. – Hyponatremia among Runners in the Boston Marathon, NEJM 2005
  6. World Athletics – Chạy đường phố
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *