Hummus, được làm từ đậu gà và sốt mè tahini, là một trong những món sốt được yêu thích nhất trong ẩm thực Trung Đông và Địa Trung Hải. Với đậu gà đã nấu chín, món này có thể hoàn thành chỉ trong 10 phút.
Hummus là di sản chung của vùng đông Địa Trung Hải và Trung Đông; từ này trong tiếng Ả Rập đơn giản có nghĩa là đậu gà. Bí quyết để có kết cấu mịn màng như lụa là nấu đậu gà thật kỹ và đánh bông sốt tahini với nước cốt chanh trước. Việc thêm nước đá dần dần trong khi máy xay đang chạy sẽ tạo ra kết quả nhẹ và bông xốp.
Nguyên liệu
- 2 chén đậu gà đã nấu chín
- 3 muỗng canh sốt mè tahini
- Nước cốt của 1 quả chanh
- 1 tép tỏi
- 3–4 muỗng canh nước đá lạnh
- 2 muỗng canh dầu ô liu
- ½ muỗng cà phê muối, bột thì là
- Ớt bột paprika để trang trí
Cách làm
- Để ráo đậu gà; bóc vỏ để có món hummus mịn hơn.
- Xay nhuyễn sốt tahini và nước cốt chanh trong máy xay thực phẩm trong 1 phút.
- Thêm đậu gà, tỏi, muối và thì là vào và tiếp tục xay.
- Trong khi máy đang chạy, thêm nước đá từng muỗng một cho đến khi hỗn hợp trở nên mịn màng.
- Trải ra đĩa, tạo một lỗ nhỏ ở giữa và phục vụ kèm dầu ô liu và ớt bột paprika.
Mẹo nhỏ
- Nước đá giúp hummus có màu sắc và kết cấu nhẹ hơn.
- Bảo quản trong hộp kín trong tủ lạnh được 3–4 ngày.
Hummus từ đậu gà khô: Ngâm và luộc
Hummus làm từ đậu gà khô có hương vị ngon hơn và chi phí thấp hơn so với đậu đóng hộp, nhưng cần một chút kế hoạch. Ngâm đậu gà trong nhiều nước từ 8 đến 12 tiếng, tức là để qua đêm; trong thời gian này, kích thước của chúng sẽ tăng gần gấp đôi. Chắt bỏ nước ngâm và luộc đậu gà trong nước sạch. Thêm một chút baking soda vào nước luộc giúp đậu gà chín nhanh và mềm hơn; quá nhiều có thể làm hỏng hương vị. Đối với hummus, đậu gà phải đủ mềm để dễ dàng nghiền nát giữa các ngón tay; trong nồi thường, việc này thường mất hơn một giờ, và ít hơn nhiều trong nồi áp suất. Đừng đổ bỏ nước luộc đậu: một ít nước luộc đậu gà đã để nguội có thể được sử dụng thay cho nước đá và mang lại hương vị đậm đà hơn cho món hummus. Một chén đậu gà khô sẽ cho khoảng hai chén rưỡi sau khi nấu chín.
Cách chọn và sử dụng sốt mè tahini
Tahini quyết định phần lớn đặc trưng của món hummus. Nó được làm bằng cách nghiền hạt mè rang cho đến khi trở thành một hỗn hợp mịn. Tùy thuộc vào mức độ rang của hạt mè, nó có thể có màu sáng hoặc tối và vị nhẹ hoặc đậm đà hơn; đối với hummus, người ta thường ưu tiên loại tahini sáng màu, lỏng và ít đắng. Việc dầu nổi lên trên bề mặt hũ tahini đã để lâu là điều tự nhiên; điều này không có nghĩa là nó đã hỏng, nhưng cần được khuấy đều tận đáy trước khi sử dụng. Nếu không, phần trên của hũ sẽ quá nhiều dầu và phần dưới sẽ bị cứng. Bảo quản tahini đã mở nắp ở nơi khô ráo, thoáng mát và đậy kín nắp. Khi mới trộn với nước cốt chanh, tahini có thể đặc lại và trông như bị tách nước; thêm vài muỗng nước và đánh đều sẽ giúp nó trở nên mịn màng và béo ngậy trở lại.
Lịch sử ngắn gọn về đậu gà và hummus
Đậu gà là một trong những loại cây trồng lâu đời nhất của nhân loại. Các nghiên cứu khảo cổ và di truyền cho thấy đậu gà đã được thuần hóa khoảng mười nghìn năm trước, cùng với lúa mì, lúa mạch và đậu lăng, tại vùng Trăng Lưỡi Liềm Màu Mỡ, một khu vực bao gồm vùng đông nam Anatolia ngày nay. Từ hummus trong tiếng Ả Rập đơn giản có nghĩa là đậu gà; tên đầy đủ của món ăn là “hummus bi tahina”, nghĩa là đậu gà với sốt tahini. Khi nào và ở đâu món hummus tahini mà chúng ta biết ngày nay được tạo ra lần đầu tiên vẫn chưa được biết chắc chắn và đôi khi là vấn đề tranh cãi giữa các quốc gia trong khu vực. Điều chắc chắn là các công thức tương tự đã tồn tại hàng thế kỷ trong nhiều nền ẩm thực Đông Địa Trung Hải. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, hummus đặc biệt được yêu thích trong ẩm thực vùng Hatay và đông nam; ở một số khu vực, nó được phục vụ nóng, phủ lên trên là bơ nóng chảy hoặc thịt pastırma.
Giá trị dinh dưỡng của hummus
Hummus là một món sốt kết hợp các nguyên liệu thường được khuyến nghị cho một chế độ ăn uống lành mạnh. Theo cơ sở dữ liệu thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, 100 gram đậu gà nấu chín chứa khoảng 164 kilocalories, 9 gram protein và 7,5 gram chất xơ; chúng cũng là nguồn cung cấp folate, sắt và magiê tốt. Tahini cung cấp canxi và đồng cũng như các chất béo lành mạnh, và dầu ô liu là chất béo cơ bản của ẩm thực Địa Trung Hải. Tuy nhiên, hummus là một loại thực phẩm giàu năng lượng: khi lượng tahini và dầu ô liu tăng lên, lượng calo cũng tăng nhanh. Đó là lý do tại sao việc kiểm soát khẩu phần là rất quan trọng. Ăn hummus với các loại rau củ cắt thanh như cà rốt, dưa chuột và ớt chuông thay vì bánh mì sẽ làm tăng lượng chất xơ trong bữa ăn. Những người đang theo chế độ ăn kiêng vì một tình trạng sức khỏe cụ thể nên lên kế hoạch ăn uống cùng với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Các biến tấu và ý tưởng phục vụ
Khi đã nắm vững công thức cơ bản, bạn có thể làm phong phú thêm món hummus với các hương vị khác nhau. Ớt chuông đỏ nướng, củ dền luộc hoặc tỏi nướng lò, khi được cho vào máy xay thực phẩm cùng với đậu gà, sẽ mang lại cả màu sắc và hương vị. Rắc hạt thông rang, vài hạt đậu gà nguyên hạt, rau mùi tây thái nhỏ, bột sumac hoặc ớt mảnh lên trên sẽ làm cho cách trình bày hấp dẫn hơn. Hummus có thể được phục vụ như một món sốt kèm với bánh pide, lavash hoặc bánh mì nướng ấm, và cũng có thể được dùng kèm với falafel, bên trong bánh cuộn hoặc phết vào bánh mì sandwich thay cho sốt mayonnaise. Nó cũng rất hợp với gà nướng và rau củ. Baba ghanoush và mutabbal, làm từ cà tím, có thể trông giống hummus nhưng là những món ăn khác biệt; khi phục vụ cùng nhau, những món sốt này mang lại vẻ phong phú cho bàn ăn.
Bảo quản và an toàn thực phẩm
Hummus tự làm không chứa chất bảo quản, vì vậy nó phải được bảo quản đúng cách. Theo quy tắc an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, thực phẩm dễ hỏng không nên để ở nhiệt độ phòng quá hai giờ, hoặc quá một giờ khi nhiệt độ trên 32 độ C; quy tắc này cũng áp dụng cho hummus. Cho bất kỳ phần hummus nào còn thừa sau khi phục vụ vào hộp kín bằng thìa sạch và cho vào tủ lạnh ngay lập tức. Nếu bạn muốn giữ lâu hơn, bạn có thể đông lạnh hummus thành từng phần nhỏ; kết cấu của nó có thể thay đổi một chút sau khi rã đông, và việc khuấy thêm vài muỗng dầu ô liu hoặc nước sẽ giúp nó trở lại bình thường. Rã đông hummus đông lạnh trong tủ lạnh và không cấp đông lại sau khi đã rã đông. Nếu bạn nhận thấy mùi chua, sủi bọt hoặc nấm mốc trên bề mặt, đừng ăn hummus; việc loại bỏ phần bị mốc là không đủ.
Cẩn thận với dị ứng mè
Tahini, một trong những nguyên liệu chính của hummus, được làm từ mè, và mè là một trong những loại thực phẩm có thể gây ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Tại Liên minh Châu Âu, mè nằm trong số 14 chất gây dị ứng phải được khai báo trên nhãn. Tại Hoa Kỳ, mè đã được công nhận hợp pháp là chất gây dị ứng thực phẩm chính thứ chín kể từ ngày 1 tháng 1 năm 2023, và hiện nay phải được ghi rõ ràng trên nhãn. Khi phục vụ hummus cho khách, việc đề cập rằng nó có chứa tahini và đặt một chiếc thìa riêng bên cạnh món sốt sẽ làm giảm nguy cơ lây nhiễm chéo. Đối với những người bị dị ứng mè, có thể chuẩn bị món đậu gà nghiền không cần tahini, chỉ sử dụng dầu ô liu và chanh; nhưng ngay cả khi đó, cần cẩn thận không sử dụng chung thìa với các loại sốt khác. Đậu gà cũng là một loại cây họ đậu và có thể gây dị ứng ở một số người.
Các câu hỏi thường gặp
Tôi có thể sử dụng đậu gà đóng hộp không?
Có. Việc chắt bỏ nước đậu gà đóng hộp và đun sôi chúng trong vài phút sẽ làm mềm vỏ và giúp món hummus mịn hơn.
Hummus để được bao lâu trong tủ lạnh?
3–4 ngày trong hộp kín. Một lớp dầu ô liu mỏng bên trên sẽ ngăn không cho nó bị khô.
Nguồn và đọc thêm
- USDA FoodData Central, "Chickpeas (garbanzo beans), mature seeds, cooked, boiled"
- U.S. Food and Drug Administration, "Sesame: The 9th major food allergen" (FASTER Act)
- USDA FSIS, "Danger Zone (40°F–140°F)" food safety information
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *