Kedi ve köpeklerin vücudu bazı maddeleri insanlardan çok farklı işler. Bu yüzden sofradan verilen masum görünen bir lokma, hatta yere düşen bir parça bile ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. Aşağıdaki liste en sık karşılaşılan riskleri özetler; tam liste değildir ve hayvanın boyutu ile alınan miktar etkinin şiddetini belirler.
Köpekler ve kediler için tehlikeli başlıca yiyecekler
- Çikolata ve kakao: İçerdiği teobromin ve kafein kusma, ishal, huzursuzluk, kalp ritim bozukluğu ve nöbetlere yol açabilir. Bitter çikolata ve kakao tozu en tehlikelileridir.
- Üzüm ve kuru üzüm: Köpeklerde az miktarda bile akut böbrek yetmezliğine neden olabilir. Hangi köpeğin ne kadar etkileneceği önceden bilinemez.
- Soğan, sarımsak, pırasa: Çiğ, pişmiş ya da toz hâlde, kırmızı kan hücrelerine zarar vererek kansızlığa yol açabilir. Kediler köpeklerden daha da hassastır.
- Ksilitol: Şekersiz sakız, bazı şekerlemeler, fıstık ezmeleri ve diş macunlarında bulunan bu tatlandırıcı köpeklerde kan şekerini tehlikeli biçimde düşürebilir ve karaciğere zarar verebilir.
- Alkol ve kafeinli içecekler: Küçük miktarlar bile ciddi zehirlenmeye neden olabilir.
- Makadamya fındığı: Köpeklerde halsizlik, titreme ve yürüme güçlüğüne yol açabilir.
- Pişmiş kemik: Kırılarak sivri parçalar oluşturabilir, ağız ve sindirim kanalında yaralanma ya da tıkanmaya neden olabilir.
- Çok yağlı yiyecekler: Kızartmalar ve yağlı et artıkları pankreas iltihabını tetikleyebilir.
Kediler için ek uyarılar
- Zambak: Bir yiyecek değil ama çok önemli: zambak türlerinin yaprağı, çiçeği, polenleri ve hatta vazo suyu kedilerde ölümcül böbrek yetmezliğine yol açabilir.
- Süt: Birçok yetişkin kedi laktozu sindiremez; ishal görülebilir.
- İlaçlar: İnsanlar için kullanılan bazı ağrı kesiciler kediler için son derece zehirlidir. Veteriner önermedikçe hiçbir ilaç vermeyin.
Hayvanınız tehlikeli bir şey yediyse
- Sakin olun ve neyi, ne kadar ve ne zaman yediğini not edin; ambalajı saklayın.
- Hemen veterinerinizi ya da acil veteriner kliniğini arayın. Belirti beklemeyin; bazı zehirlenmelerde belirtiler saatler sonra çıkar.
- Veteriner söylemedikçe hayvanı kusturmaya çalışmayın; bazı durumlarda bu daha fazla zarar verebilir.
Önleme ipuçları
- Çikolata, şekerleme ve sakızları hayvanın ulaşamayacağı kapalı dolaplarda saklayın.
- Çöp kutusunu kapaklı kullanın.
- Misafirlere ve çocuklara sofradan yiyecek vermemelerini söyleyin.
- Ödül olarak evcil hayvanlar için üretilmiş mamaları tercih edin.
Mutfak dışındaki tehlikeler: Bitkiler, ilaçlar ve ev ürünleri
Evcil hayvan zehirlenmeleri yalnızca yiyeceklerden kaynaklanmaz. Evde sıradan görünen birçok bitki, ilaç ve temizlik ürünü de kedi ve köpekler için ciddi risk taşır.
- Zambaklar (kediler için): ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), gerçek zambak (Lilium) ve gün zambağı (Hemerocallis) türlerinin kedilerde böbrek yetmezliğine yol açabileceği konusunda uyarır; yaprak, çiçek, polen ve hatta vazo suyu bile tehlikelidir.
- İnsan ilaçları: Ağrı kesiciler, özellikle parasetamol kediler için, ibuprofen gibi ilaçlar ise hem kediler hem köpekler için zehirli olabilir. Hayvanınıza veteriner önermeden insan ilacı vermeyin.
- Antifriz: İçindeki etilen glikol tatlı tadı nedeniyle hayvanların ilgisini çeker ve küçük miktarlarda bile ciddi böbrek hasarına yol açabilir.
- Temizlik ürünleri: Çamaşır suyu ve kapsül deterjanlar, hayvanların ulaşamayacağı kapalı dolaplarda saklanmalıdır.
Zehirlenme belirtileri nelerdir?
Belirtiler, yutulan maddeye ve miktara göre değişir; bazıları hemen, bazıları ise saatler hatta günler sonra ortaya çıkar. ASPCA Hayvan Zehir Kontrol Merkezi'nin sık sıraladığı belirtiler arasında kusma, ishal, aşırı salya, iştahsızlık, halsizlik, titreme, dengesizlik ve nöbet bulunur.
Hayvanınız iyi görünse bile tehlikeli bir şey yediğinden şüpheleniyorsanız beklemeden veterinerinize ya da bir acil veteriner kliniğine başvurun; ne yediğini, ne kadar yediğini ve saatini not edin, mümkünse ambalajı yanınıza alın. Veteriner söylemedikçe kusturmaya çalışmayın. Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır; veteriner muayenesinin yerine geçmez.
Sık sorulan sorular
Biraz çikolata yiyen köpeğim iyi görünüyor, yine de veterinere gitmeli miyim?
Evet, en azından telefonla danışın. Risk, çikolatanın türüne, miktarına ve köpeğin kilosuna bağlıdır; bunu değerlendirebilecek kişi veterinerdir.
Hangi meyve ve sebzeler güvenli olabilir?
Köpekler için çekirdeği çıkarılmış elma, havuç ya da salatalık gibi bazı besinler küçük miktarlarda genellikle uygundur. Yine de yeni bir yiyecek vermeden önce veterinerinize danışmak en doğrusudur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve veteriner muayenesinin yerini tutmaz.
Kaynaklar ve ileri okuma
- FDA – Lovely Lilies and Curious Cats: A Dangerous Combination
- ASPCA Animal Poison Control Center – People Foods / Poisonous Plants
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir