Futbolun kuralları, FIFA ve dört İngiliz federasyonundan oluşan Uluslararası Futbol Federasyonları Kurulu (IFAB) tarafından belirlenir ve her yıl güncellenen “Oyun Kuralları” kitapçığında yayımlanır. Fauller ve disiplin cezaları, bu kitapçığın 12. kuralında düzenlenir.
Faul nedir?
Hakem, bir oyuncunun rakibine karşı yaptığı hareketi “dikkatsiz”, “pervasız” ya da “aşırı güç kullanarak” yapılmış bulursa faul verir. Rakibi itmek, çelme takmak, tekme atmak, tutmak, ona doğru atlamak ya da topa değil rakibe yönelik müdahale yapmak faul sayılır. Kaleci dışındaki bir oyuncunun topa kasıtlı olarak elle dokunması da direkt serbest vuruşla cezalandırılır.
Direkt ve endirekt serbest vuruş
- Direkt serbest vuruş: Temaslı fauller ve elle oynama için verilir. Top doğrudan rakip kaleye girerse gol geçerlidir.
- Endirekt serbest vuruş: Tehlikeli oyun, temassız olarak rakibin ilerleyişini engellemek ya da kalecinin topu elinde altı saniyeden uzun tutması gibi durumlarda verilir. Hakem kolunu havaya kaldırır; gol olması için topun kaleye girmeden önce başka bir oyuncuya değmesi gerekir.
Serbest vuruşta rakip oyuncular, top oyuna girene kadar en az 9,15 metre uzakta durmalıdır.
Sarı kart (ihtar)
Sportmenliğe aykırı davranış, hakem kararlarına sözle ya da hareketle itiraz, kuralları sürekli ihlal etmek, oyunun yeniden başlamasını geciktirmek ve tehlikeli bir hücumu faulle durdurmak gibi durumlarda sarı kart gösterilir. Aynı maçta ikinci sarı kartı gören oyuncu kırmızı kartla oyundan atılır.
Kırmızı kart (oyundan atılma)
- Ciddi faul (rakibin güvenliğini tehlikeye atan aşırı sert müdahale)
- Şiddet içeren davranış ya da rakibe, hakeme veya seyirciye vurmak
- Bariz gol fırsatını elle oynayarak ya da faulle engellemek (bazı durumlarda ceza sahası içinde topa oynama girişimi varsa sarıya düşer)
- Hakaret içeren söz ya da hareketler
Kırmızı kart gören oyuncunun yerine başka oyuncu giremez; takım bir eksik devam eder.
Penaltı
Bir oyuncu kendi ceza sahası içinde direkt serbest vuruş gerektiren bir faul yaparsa rakip takıma penaltı verilir. Top, kale çizgisinden 11 metre uzaktaki penaltı noktasına konur. Atışı yapan oyuncu dışındaki herkes ceza sahası ve yayın dışında beklemelidir. Kaleci, top vurulana kadar en az bir ayağı kale çizgisinin üzerinde ya da hizasında olacak şekilde beklemek zorundadır; erken çıkarsa ve penaltı kaçarsa atış tekrarlanabilir.
Avantaj kuralı
Faule uğrayan takım topla tehlikeli bir atağı sürdürebiliyorsa hakem oyunu durdurmayıp avantaj verebilir. Faul ciddi ise hakem, oyun durduğunda yine de kart gösterebilir.
VAR ne zaman devreye girer?
Video yardımcı hakem; gol, penaltı, doğrudan kırmızı kart ve yanlış oyuncuya kart gösterilmesi gibi oyunu değiştiren durumlarda “açık ve net hata” olup olmadığını inceler. Son kararı her zaman sahadaki hakem verir.
Kaynaklar ve ileri okuma
- IFAB, “Laws of the Game 2025/26”, Kural 12 (Fouls and Misconduct) ve Kural 14 (The Penalty Kick).
- FIFA, Hakemlik ve VAR protokolü açıklamaları.
Bir yorum bırakın
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir