Tỷ giá hối đoái là giá của một đơn vị tiền tệ của quốc gia này được thể hiện bằng tiền tệ của quốc gia khác. Ngày nay, nhiều quốc gia sử dụng hệ thống tỷ giá hối đoái "thả nổi", nghĩa là tỷ giá thay đổi liên tục theo cung và cầu trên thị trường tiền tệ. Vậy điều gì thúc đẩy cung và cầu đó?
1. Lãi suất
Nếu lãi suất ở một quốc gia cao hơn nơi khác, các nhà đầu tư có thể chuyển sang nắm giữ tài sản bằng đồng tiền đó. Điều này có thể làm tăng nhu cầu đối với đồng tiền đó và hỗ trợ giá trị của nó. Đó là lý do tại sao các quyết định về lãi suất của ngân hàng trung ương có ảnh hưởng mạnh mẽ đến tỷ giá hối đoái.
2. Lạm phát
Về lâu dài, đồng tiền của các quốc gia có lạm phát cao có xu hướng mất giá so với những quốc gia có lạm phát thấp, bởi vì sức mua của họ bị xói mòn nhanh hơn.
3. Thương mại và cán cân vãng lai
Khi một quốc gia xuất khẩu, người mua nước ngoài cần nội tệ của nước đó; khi quốc gia đó nhập khẩu, nhu cầu về ngoại tệ sẽ phát sinh. Các quốc gia liên tục nhập khẩu nhiều hơn xuất khẩu, dẫn đến thâm hụt cán cân vãng lai, có thể phải đối mặt với nhu cầu ngoại tệ cao hơn.
4. Dòng vốn
Đầu tư trực tiếp từ các nhà đầu tư nước ngoài, hoặc việc họ mua cổ phiếu và trái phiếu, tạo ra nhu cầu về nội tệ của một quốc gia. Khi khoản đầu tư đó rút đi, hiệu ứng sẽ đảo ngược.
5. Kỳ vọng và niềm tin
Thị trường định giá dựa trên kỳ vọng về tương lai, chứ không chỉ ngày hôm nay. Niềm tin vào chính sách kinh tế, sự ổn định chính trị và khẩu vị rủi ro toàn cầu có thể tác động đáng kể đến tỷ giá hối đoái trong ngắn hạn.
6. Diễn biến toàn cầu
Các quyết định về lãi suất của các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Hoa Kỳ, có thể thay đổi hướng đi của dòng vốn toàn cầu. Trong thời điểm bất ổn toàn cầu, các nhà đầu tư thường chuyển sang các loại tiền tệ được coi là "hầm trú ẩn an toàn".
Tác động đến đời sống hàng ngày
Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến nhiều thứ, từ giá hàng hóa nhập khẩu và nhiên liệu cho đến chi phí du lịch nước ngoài và thu nhập của các công ty xuất khẩu. Đồng nội tệ yếu hơn có thể là một lợi thế cho các nhà xuất khẩu nhưng đồng nghĩa với chi phí cao hơn cho những người phụ thuộc vào hàng hóa nhập khẩu.
Không ai có thể biết chắc chắn tỷ giá hối đoái sẽ đi về đâu trong ngắn hạn. Khi đưa ra quyết định tiết kiệm và vay vốn, một cách tiếp cận cân bằng có tính đến rủi ro tiền tệ là hợp lý nhất.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin chung và không phải là lời khuyên đầu tư.
Chế độ tỷ giá hối đoái: thả nổi, cố định và quản lý
Giá trị đồng tiền của một quốc gia không chỉ do thị trường quyết định; chế độ tỷ giá hối đoái mà quốc gia đó lựa chọn cũng đóng vai trò quyết định. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) phân loại các thỏa thuận tỷ giá của các quốc gia hàng năm, và các hệ thống khác nhau cùng tồn tại trên khắp thế giới:
- Thả nổi hoàn toàn: Tỷ giá phần lớn do cung và cầu quyết định; ngân hàng trung ương chỉ can thiệp trong trường hợp biến động quá mức. Đô la Mỹ, đồng euro và đồng yen Nhật thuộc nhóm này.
- Tỷ giá cố định (gắn kết): Quốc gia gắn đồng tiền của mình với một đồng tiền khác hoặc một giỏ tiền tệ và bảo vệ giá trị này bằng dự trữ của mình. Các đồng tiền gắn liền với đồng đô la của một số quốc gia vùng Vịnh là một ví dụ.
- Thả nổi có quản lý: Tỷ giá được hình thành trên thị trường, nhưng ngân hàng trung ương thường xuyên can thiệp để định hướng và tốc độ của nó.
Tỷ giá cố định mang lại khả năng dự báo trước nhưng đòi hỏi dự trữ lớn; tỷ giá thả nổi mang lại cho nền kinh tế sự linh hoạt để thích ứng với các cú sốc nhưng có thể làm tăng sự biến động.
Tại sao tỷ giá hối đoái lại khó dự đoán đến vậy?
Thị trường ngoại hối là thị trường tài chính lớn nhất thế giới; theo khảo sát ba năm một lần của Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), doanh thu hàng ngày lên tới hàng nghìn tỷ đô la. Do kỳ vọng của rất nhiều người tham gia thay đổi ngay lập tức theo các quyết định lãi suất, dữ liệu lạm phát và các sự kiện chính trị bất ngờ, việc dự đoán chính xác các biến động tiền tệ trong ngắn hạn là rất khó ngay cả đối với các chuyên gia. Đó là lý do tại sao, thay vì gắn tiền tiết kiệm của bạn vào một loại tiền tệ duy nhất hoặc một kỳ vọng tỷ giá ngắn hạn, việc đưa ra các quyết định cân bằng dựa trên nhu cầu và thời hạn của bạn sẽ hợp lý hơn. Phần này mang tính chất thông tin chung và không phải là lời khuyên đầu tư.
Đối với bất kỳ ai muốn theo dõi biến động tỷ giá hối đoái, điểm khởi đầu đáng tin cậy nhất là tỷ giá chính thức và các tuyên bố chính sách tiền tệ do các ngân hàng trung ương công bố. Khoảng cách giữa giá mua và giá bán của các ngân hàng và tiệm đổi tiền (chênh lệch mua-bán) có thể làm tăng chi phí ngay cả với số tiền nhỏ, vì vậy hãy luôn so sánh khi mua ngoại tệ.
Nguồn và đọc thêm
- IMF – Báo cáo thường niên về các thỏa thuận và hạn chế ngoại hối (AREAER)
- BIS (Ngân hàng Thanh toán Quốc tế) – Khảo sát Ngân hàng Trung ương ba năm một lần về Thị trường Ngoại hối
- Ngân hàng Trung ương Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ – thông tin về tỷ giá hối đoái và chính sách tiền tệ
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *