Một trong những câu hỏi đầu tiên xuất hiện trong tâm trí của bất kỳ ai muốn đầu tư thường là: “Mình nên mua ngay bây giờ, hay đợi giá giảm?” Vì không ai có thể biết chắc chắn khi nào thị trường sẽ tăng hay giảm, câu hỏi này thường dẫn đến sự do dự. Trung bình giá (Dollar-cost averaging - DCA) mang đến một giải pháp đơn giản cho sự do dự này.
Trong bài viết này, chúng tôi giải thích cách thức hoạt động của phương pháp này bằng một ví dụ, so sánh nó với đầu tư một lần và xem xét những sai lầm phổ biến trong thực tế.
Trung bình giá là gì?
Trung bình giá có nghĩa là đầu tư cùng một số tiền vào một khoản đầu tư theo các khoảng thời gian đều đặn, ví dụ như mỗi tháng. Việc mua vẫn tiếp tục bất kể giá cả ra sao. Vì vậy, khi giá thấp, cùng một số tiền đó sẽ mua được nhiều đơn vị tài sản hơn, và khi giá cao, nó sẽ mua được ít hơn. Theo thời gian, giá mua của bạn sẽ ổn định ở mức trung bình.
Một ví dụ đơn giản
Hãy tưởng tượng bạn đầu tư 1.000 lira vào một quỹ mỗi tháng:
- Tháng 1: Giá đơn vị là 100 lira; bạn mua được 10 đơn vị.
- Tháng 2: Giá giảm xuống 80 lira; bạn mua được 12,5 đơn vị.
- Tháng 3: Giá tăng lên 125 lira; bạn mua được 8 đơn vị.
Trong ba tháng, bạn đã đầu tư tổng cộng 3.000 lira và mua được 30,5 đơn vị. Chi phí trung bình mỗi đơn vị của bạn là khoảng 98,4 lira. Con số này thấp hơn mức giá trung bình trong ba tháng là khoảng 101,7 lira, vì bạn đã mua được nhiều đơn vị hơn khi giá thấp.
Ưu điểm của phương pháp
- Giảm bớt lo lắng về thời điểm: Thay vì chờ đợi “thời điểm thích hợp”, bạn tuân thủ một kế hoạch đều đặn.
- Hạn chế các quyết định cảm tính: Nó ngăn chặn việc mua bán đột ngột do hoảng loạn hoặc tham lam.
- Phù hợp với thu nhập: Vì hầu hết mọi người đều có thu nhập hàng tháng, việc đầu tư dễ dàng phù hợp với ngân sách.
- Xây dựng kỷ luật: Đầu tư theo lệnh tự động biến việc tiết kiệm thành một thói quen.
Đầu tư một lần hay đầu tư định kỳ?
Nếu bạn có một khoản tiền lớn, bạn nên đầu tư tất cả một lần hay chia nhỏ ra? Nghiên cứu cho thấy rằng trong các thị trường có xu hướng tăng trưởng dài hạn, đầu tư một lần mang lại lợi nhuận cao hơn trong hầu hết các giai đoạn. Ví dụ, trong một nghiên cứu của Vanguard trên nhiều thị trường, đầu tư một lần đã vượt trội hơn đầu tư định kỳ trong khoảng hai phần ba số giai đoạn. Lý do là vì tiền được giữ trong thị trường lâu hơn.
Tuy nhiên, đầu tư một lần có thể gây khó khăn về mặt tâm lý nếu ngay sau đó thị trường sụt giảm mạnh. Đối với nhiều nhà đầu tư, giá trị thực sự của đầu tư định kỳ không nằm ở sự vượt trội về toán học mà ở việc giúp họ dễ dàng tuân thủ kế hoạch hơn. Hơn nữa, hầu hết mọi người không có một khoản tiền lớn; đầu tư định kỳ từ tiền lương đã là một hình thức tự nhiên của trung bình giá.
Những sai lầm nhà đầu tư thường mắc phải
- Dừng lại khi thị trường giảm: Lợi ích lớn nhất của phương pháp này là mua được đơn vị tài sản với giá rẻ hơn trong thời kỳ suy thoái. Việc dừng mua vì sợ hãi sẽ làm mất đi lợi ích này.
- Bỏ qua phí hoa hồng cao: Nếu phải trả một khoản phí cố định cho mỗi lần mua, chi phí có thể làm giảm đáng kể lợi nhuận đối với các khoản đầu tư nhỏ.
- Sử dụng phương pháp này cho mọi thứ: Đầu tư định kỳ không làm cho một tài sản rủi ro đơn lẻ, vốn có thể giảm giá trị trong dài hạn, trở nên an toàn. Những gì bạn đầu tư vẫn quan trọng hơn nhiều.
- Bắt đầu mà không có quỹ khẩn cấp: Để tránh việc phải bán các khoản đầu tư thua lỗ cho một chi phí bất ngờ, trước tiên cần phải xây dựng một khoản dự phòng an toàn ngắn hạn.
- Kiểm tra liên tục: Theo dõi tài khoản mỗi ngày làm tăng sự lo lắng và tăng nguy cơ đi chệch khỏi kế hoạch.
Đầu tư định kỳ, lạm phát và tiền tệ
Ở các quốc gia có lạm phát cao, trung bình giá có tầm quan trọng đặc biệt. Người giữ tiền tiết kiệm bằng tiền mặt sẽ chịu thiệt khi sức mua của đồng tiền bị xói mòn. Ngược lại, đầu tư định kỳ giúp tiền tiết kiệm hoạt động sớm hơn và có hệ thống hơn.
- Cập nhật số tiền đầu tư: Tăng số tiền đầu tư hàng tháng khi lương của bạn tăng giúp bảo toàn giá trị thực của khoản tiết kiệm.
- Suy nghĩ về tiền tệ: Nếu bạn đầu tư định kỳ vào một tài sản bằng ngoại tệ, biến động tỷ giá hối đoái cũng ảnh hưởng đến chi phí mua của bạn; phương pháp này cũng giúp dàn trải những biến động đó theo thời gian.
- Đừng quên mục tiêu: Đầu tư định kỳ chỉ là một công cụ; điều thực sự quan trọng là chọn các tài sản phù hợp với mục tiêu và khả năng chấp nhận rủi ro của bạn.
Cách áp dụng trung bình giá
Trước tiên, hãy đặt mục tiêu và thời hạn đầu tư của bạn. Sau đó, chọn một số tiền phù hợp với ngân sách và bạn có thể dành ra đều đặn. Nếu có thể, hãy thiết lập lệnh đầu tư tự động với nhà môi giới của bạn để không phải đưa ra quyết định mỗi tháng. Các công cụ chi phí thấp, đa dạng hóa rộng rãi như quỹ chỉ số thường được sử dụng với phương pháp này. Việc xem xét lại kế hoạch của bạn một hoặc hai lần một năm thường là đủ.
Trong thời kỳ lạm phát cao, việc cập nhật số tiền đầu tư định kỳ khi thu nhập của bạn tăng lên cũng rất quan trọng để bảo toàn giá trị khoản tiết kiệm của bạn.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin chung và không phải là lời khuyên đầu tư. Các sản phẩm đầu tư có thể mất giá; hiệu suất trong quá khứ không đảm bảo kết quả trong tương lai. Bạn nên tham khảo ý kiến của cố vấn đầu tư được cấp phép cho các quyết định của mình; nội dung này không thay thế cho lời khuyên chuyên môn.
Các câu hỏi thường gặp
Trung bình giá có giúp tôi không bị mất tiền không?
Không. Phương pháp này dàn trải chi phí mua của bạn theo thời gian, nhưng nếu giá trị của tài sản bạn đầu tư giảm trong dài hạn, bạn vẫn có thể mất tiền.
Tôi nên đầu tư mỗi tháng hay mỗi tuần?
Trong dài hạn, sự khác biệt thường không đáng kể. Quan trọng hơn là chọn tần suất phù hợp với chu kỳ nhận lương của bạn và không làm tăng phí hoa hồng.
Tôi nên làm gì nếu có một khoản tiền lớn?
Nghiên cứu cho thấy đầu tư một lần mang lại lợi nhuận cao hơn trong hầu hết các giai đoạn, nhưng nếu bạn lo lắng về việc sụt giảm, việc chia nhỏ số tiền trong vài tháng có thể dễ dàng hơn về mặt tâm lý.
Phương pháp này có được sử dụng cho vàng hoặc tiền điện tử không?
Có thể, nhưng phương pháp này không làm giảm rủi ro của chính tài sản đó. Rủi ro vẫn cao đối với các tài sản có biến động mạnh.
Nguồn và đọc thêm
- Vanguard Research, “Cost averaging: Invest now or temporarily hold your cash?”, 2023 (vanguard.com)
- Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC), Investor.gov, “Dollar Cost Averaging” (investor.gov)
- FINRA, “Dollar-Cost Averaging” giáo dục nhà đầu tư (finra.org)
- Ủy ban Thị trường Vốn Thổ Nhĩ Kỳ (SPK), các ấn phẩm thông tin nhà đầu tư (spk.gov.tr)
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *