Từ thiên niên kỷ thứ 5 TCN, người Sumer đã phát triển ở các vùng đầm lầy và đồng bằng miền nam Lưỡng Hà, làm nông nghiệp nhờ các kênh đào thủy lợi. Ngôn ngữ của họ là một dạng "ngôn ngữ độc lập", không có họ hàng với bất kỳ ngữ hệ nào được biết đến. Đến cuối thiên niên kỷ thứ 4 TCN, Uruk với hàng chục nghìn cư dân đã trở thành một trong những thành phố lớn đầu tiên trên thế giới.
Sự phát minh ra chữ viết
Vào khoảng năm 3200 TCN, các ký hiệu tượng hình bắt đầu được sử dụng ở Uruk để lưu giữ hồ sơ về nền kinh tế đền thờ. Theo thời gian, những ký hiệu này trở thành chữ hình nêm, được khắc lên các phiến đất sét bằng một cây sậy. Chữ hình nêm sau đó đã được sử dụng bởi nhiều dân tộc, bao gồm người Akkad, người Babylon, người Assyria và người Hittite.
Các quốc gia thành bang
Sumer bao gồm các quốc gia thành bang, mỗi nơi có một vị vua và một vị thần bảo hộ riêng. Ở trung tâm mỗi thành phố nổi lên một ngọn tháp đền ziggurat, một tòa tháp đền có bậc thang. Gilgamesh, người được ghi nhớ trong sử thi với tư cách là vị vua của Uruk, là một trong những anh hùng cổ xưa nhất của văn học thế giới. Các hiện vật bằng vàng được tìm thấy trong Lăng mộ Hoàng gia ở Ur cho thấy trình độ thủ công của người Sumer.
Khoa học và luật pháp
Hệ đếm cơ số 60 của người Sumer là nguồn gốc cho việc chúng ta chia một giờ thành 60 phút và một vòng tròn thành 360 độ. Xe có bánh, cày và hệ thống thủy lợi tiên tiến cũng lan rộng trong thế giới Sumer. Các bộ luật được viết dưới thời Ur-Nammu, vua của Ur, nằm trong số những bộ luật thành văn cổ xưa nhất được biết đến.
Sự kết thúc
Vào khoảng năm 2334 TCN, Sargon xứ Akkad đã chinh phục các thành phố của người Sumer. Sau thời kỳ Akkad, văn hóa Sumer hồi sinh dưới Triều đại thứ ba của Ur, triều đại đã sụp đổ trước cuộc tấn công của người Elam vào năm 2004 TCN. Ngôn ngữ Sumer sau đó không còn được nói nữa nhưng vẫn tiếp tục được sử dụng trong nhiều thế kỷ như một ngôn ngữ tôn giáo và học thuật.
Nguồn và tài liệu đọc thêm
- Samuel Noah Kramer, History Begins at Sumer.
- UNESCO World Heritage, “The Ahwar of Southern Iraq: Refuge of Biodiversity and the Relict Landscape of the Mesopotamian Cities”.
- Encyclopaedia Britannica, “Sumer”.
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *