Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Iran Tuyên Bố Tấn Công Radar Mỹ tại Bahrain; Ông Araghchi Gắn Việc Mở Cửa Trở Lại Eo Biển Hormuz với Các Điều Kiện của Tehran

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết vào ngày 21 tháng 11 rằng họ đã tấn công các radar phòng không của Mỹ tại Bahrain. Ngoại trưởng Araghchi tuyên bố eo biển Hormuz sẽ chỉ mở cửa trở lại nếu các điều kiện của Iran được chấp nhận.

Iran Tuyên Bố Tấn Công Radar Mỹ tại Bahrain; Ông Araghchi Gắn Việc Mở Cửa Trở Lại Eo Biển Hormuz với Các Điều Kiện của Tehran

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran thông báo vào thứ Bảy, ngày 21 tháng 11 năm 2026, rằng họ đã tấn công các hệ thống radar phòng không của Mỹ tại hai căn cứ ở Bahrain. Trang tin trực tiếp của Al Jazeera đưa tin rằng Vệ binh Cách mạng đã nhắm mục tiêu vào các radar tại các căn cứ không quân al-Rafa (Riffa) và Awali, trong khi giới chức Bahrain cho biết một cơ sở công nghiệp đã bị trúng đạn và lên án các cuộc tấn công. Cùng ngày, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz không khó nhưng phụ việc Washington chấp nhận các điều kiện của Iran.

Báo cáo này dựa trên các tường thuật của Al Jazeera và hãng thông tấn Anadolu từ ngày 21–22 tháng 11. Các tuyên bố của Vệ binh Cách mạng là những cáo buộc từ phía Iran; trường hợp không có sự xác minh độc lập, điều này đã được nêu rõ. Không có thông tin nào ở đây được trình bày như một sự thật đã được xác minh độc lập.

Điều gì đã xảy ra tại Bahrain?

Theo bản tóm tắt của Al Jazeera, Vệ binh Cách mạng cho biết họ đã tấn công các hệ thống radar phòng không của Mỹ tại các căn cứ không quân al-Rafa và Awali của Bahrain. Bản tin buổi sáng của hãng thông tấn Anadolu truyền tải cùng một cáo buộc với các thuật ngữ hơi khác: Vệ binh Cách mạng tuyên bố họ đã phá hủy hai radar Patriot của Mỹ tại Riffa và Awali trong các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Bahrain đã gia hạn cảnh báo đe dọa. Hai nguồn tin viết tên địa điểm này khác nhau (al-Rafa và Riffa), phản ánh các cách phiên âm khác nhau của tên tiếng Ả Rập.

Giới chức Bahrain nói gì?

Giới chức Bahrain cho biết một cơ sở công nghiệp đã bị trúng đạn và lên án các cuộc tấn công. Al Jazeera dẫn đường link tới một báo cáo riêng về một vụ hỏa hoạn tại một cơ sở công nghiệp, nhưng mức độ của vụ cháy, tên của cơ sở và việc có ai bị thương hay không vẫn chưa được xác nhận trong văn bản có thể đọc được. Do đó, báo cáo này không đưa ra con số về thiệt hại. Khoảng cách giữa các mục tiêu mà Iran tuyên bố và thiệt hại mà Bahrain xác nhận là một điểm cần phải được làm rõ sau này.

Tuyên bố của ông Araghchi

Theo hãng thông tấn Anadolu, ông Araghchi phát biểu tại một buổi lễ đánh dấu Ngày Quốc khánh Oman rằng việc mở cửa lại eo biển Hormuz không khó và Hoa Kỳ chỉ cần chấp nhận những gì ông gọi là các điều kiện hợp lý của Iran, phù hợp với luật pháp quốc tế. Ông cho biết thêm rằng eo biển này sẽ vẫn đóng cửa cho đến khi các điều kiện đó được đáp ứng, vấn đề này chỉ có thể được giải quyết nếu Washington thừa nhận những sai lầm của mình và thực hiện các cam kết trước đó, và việc mở cửa trở lại không nằm trong chương trình nghị sự khi các yêu cầu của Iran chưa được đáp ứng.

Tuyên bố cho rằng lệnh phong tỏa là bất hợp pháp

Ông Araghchi mô tả lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran là "hoàn toàn bất hợp pháp" và bày tỏ hy vọng về một con đường hợp lý để dỡ bỏ lệnh này. Ông cho biết Iran đã sẵn sàng đối thoại, cũng như sẵn sàng tự vệ. Những phát biểu của ông phù hợp với bức tranh lớn hơn về việc Iran theo đuổi ngoại giao và áp lực quân sự cùng một lúc, nhưng tuyên bố không nêu rõ những điều kiện nào được nhắc tới. Sự mơ hồ đó khiến cho việc đánh giá thực chất của bất kỳ cuộc đàm phán nào từ bên ngoài trở nên khó khăn.

Phái đoàn Qatar và các cuộc tham vấn với Oman

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi, một phái đoàn Qatar đã đến Tehran vào tối thứ Sáu và tổ chức khoảng hai giờ đàm phán; các cuộc thảo luận với Qatar vẫn tiếp tục trực tuyến và trực tiếp. Qatar chưa đưa ra bình luận nào. Ông Araghchi cho biết những chuyến thăm như vậy là thông lệ và các nhà trung gian thường xuyên đi lại để chuyển tải các ý tưởng và đề xuất. Ông cho biết ông đã gặp quốc vương và ngoại trưởng Oman bốn ngày trước đó và các cuộc tham vấn sẽ tiếp tục. Do đó, hai tác nhân vùng Vịnh nhỏ nhưng có ảnh hưởng nổi lên như các kênh liên lạc giữa các bên.

Cam kết của ông Trump về một thỏa thuận vĩnh viễn

Theo bản tin buổi sáng của hãng thông tấn Anadolu, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết hôm thứ Bảy rằng ông có ý định đảm bảo một thỏa thuận "vĩnh viễn" với Iran và không tổng thống Mỹ tương lai nào được phép để Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông nói rằng ngay cả khi một tổng thống "vô năng" nhậm chức sau bốn, mười lăm hay hai mươi năm nữa, thỏa thuận mà ông đạt được vẫn sẽ là vĩnh viễn. Không có thông tin chi tiết nào về nội dung hoặc thời gian biểu của một thỏa thuận; phát biểu này được ghi lại như một tuyên bố về ý định, không phải là một tiến triển có thể xác minh được trong các cuộc đàm phán.

Các diễn biến khác: Tuyên bố về chiếc F-16 và lực lượng Houthi

Theo hãng thông tấn Anadolu, quân đội Iran tuyên bố rằng một tên lửa phòng không đã phát nổ gần một chiếc F-16 của Mỹ trên vùng Vịnh, làm hư hại máy bay này và buộc nó phải hạ cánh khẩn cấp. Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) bác bỏ tuyên bố này, nói rằng tất cả các máy bay chiến đấu của Mỹ ở Trung Đông đều an toàn và không có vấn đề gì. Al Jazeera đưa tin người phát ngôn Houthi Yahya Saree cho biết không có mối đe dọa nào đối với Mecca; Ả Rập Xê Út đã ban hành cảnh báo nguy hiểm đối với tỉnh Mecca và dỡ bỏ nó ngay sau đó. Các cuộc tấn công của Houthi tiếp tục diễn ra trong một đêm nữa.

Liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu và lập trường của Thổ Nhĩ Kỳ

Theo hãng thông tấn Anadolu, liên minh do Ả Rập Xê Út dẫn đầu đã đánh chặn và phá hủy một tên lửa đạn đạo của Houthi phóng về phía tây Ả Rập Xê Út, và cơ quan Phòng vệ Dân sự Ả Rập Xê Út đã ban hành cảnh báo nguy hiểm cho khu vực Mecca. Ngoại trưởng Hakan Fidan cho biết Thổ Nhĩ Kỳ, một thành viên của Liên minh Quốc phòng Mecca cùng với Ả Rập Xê Út và Pakistan, ưu tiên bảo vệ Ả Rập Xê Út. Ông cho biết chưa có quyết định nào được đưa ra về việc cử quân tới Yemen và một thỏa thuận tiềm năng giữa Mỹ và Iran mang "sức nặng quan trọng" trong việc giảm bớt áp lực kinh tế toàn cầu ngoài việc đơn thuần mở cửa lại eo biển Hormuz.

Tại sao Eo biển Hormuz lại quan trọng đến vậy?

Eo biển Hormuz là một tuyến đường thủy hẹp nối Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman và vùng biển mở. Do một tỷ lệ đáng kể thương mại dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng thế giới đi qua đây, bất kỳ sự gián đoạn nào cũng tác động vào giá cả toàn cầu thông qua chi phí vận chuyển và bảo hiểm. Đây là bối cảnh chung; các nguồn tin không đưa ra số liệu về trọng tải hay thị phần. Theo một ghi chú nền trong bản tin của ANews, Iran đã có động thái đóng cửa eo biển này một lần nữa vào ngày 12 tháng 7, bốn ngày sau khi Hoa Kỳ nối lại các cuộc tấn công vào nước này.

Những trở ngại đối với hoạt động trung gian

Khi đọc kết hợp lại, hai thông điệp của ông Araghchi cho thấy Iran đã sẵn sàng đàm phán nhưng eo biển sẽ không mở cửa cho đến khi các điều kiện của nước này được đáp ứng. Phía Mỹ bày tỏ mong muốn có một thỏa thuận vĩnh viễn mà không phản hồi lại nội dung các điều kiện của Iran. Các nguồn tin không cho biết những nhượng bộ nào có thể diễn ra giữa các lập trường đó. Do nội dung của các đề xuất do các nhà trung gian mang lại chưa được tiết lộ, nên không thể từ bên ngoài mà nói rằng liệu có tiến triển hay không; chỉ có các kênh liên lạc là đang mở.

Lời kêu gọi về vấn đề Gaza

Trong cùng bài phát biểu, ông Araghchi cho biết ông đã yêu cầu một cuộc họp khẩn cấp của các ngoại trưởng Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC) về vấn đề Gaza và gọi tình hình này là "một dạng diệt chủng thầm lặng". Từ ngữ đó là của ông Araghchi và chỉ được tường thuật ở đây như tuyên bố của ông. Xu hướng liên kết các cuộc khủng hoảng khu vực của Iran đặt ra câu hỏi liệu cuộc đàm phán về Hormuz có được xử lý cùng với các hồ sơ như Gaza và Lebanon hay không; các nguồn tin không cung cấp thông tin nào về điều này.

Hành động ảnh hưởng khu vực

Cảnh báo đe dọa được gia hạn của Bahrain cho thấy sự hiện diện của Mỹ tại vùng Vịnh vừa là mục tiêu của Tehran vừa là mối quan tâm an ninh đối với các nước chủ nhà. Cảnh báo ngắn hạn ở khu vực Mecca đối với các cuộc tấn công của Houthi cũng chỉ ra một cuộc xung đột vươn tới Biển Đỏ và Bán đảo Ả Rập. Đây là những cách hiểu chung rút ra từ các sự kiện mà các nguồn tin tường thuật; hầu hết các tuyên bố đều dựa trên tuyên bố của chính các bên và chưa được xác minh độc lập.

Điều gì cần được theo dõi?

Một số điểm cần được chú ý trong những ngày tới: liệu thiệt hại và thương vong (nếu có) ở Bahrain có được công bố chính thức hay không, cách Hoa Kỳ phản ứng trước tuyên bố về radar, liệu có đề xuất cụ thể nào xuất hiện từ các kênh Qatar và Oman hay không, liệu OIC có tổ chức một cuộc họp khẩn cấp về Gaza hay không, và các cuộc tấn công của Houthi vào Ả Rập Xê Út tiếp tục gay gắt đến mức nào. Đây là những điểm theo dõi tiếp theo phù hợp với các nguồn tin và có thể thay đổi khi các sự kiện phát triển.

Điều này có ý nghĩa gì?

Trong ngắn hạn, các sự kiện cho thấy căng thẳng quân sự và liên lạc ngoại giao vẫn tiếp tục diễn ra ở vùng Vịnh cùng một lúc. Trong trung hạn, việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz dường như phụ thuộc vào việc các bên đạt được thỏa thuận về các điều kiện, nhưng vì không bên nào công khai nhượng bộ, nên thời gian vẫn chưa rõ ràng. Những nhận định này dựa trên thông tin do các nguồn tin truyền tải và không phải là dự báo chắc chắn.

Báo cáo này được tổng hợp tính đến ngày 22 tháng 11 năm 2026, lúc 09:00 theo giờ Thổ Nhĩ Kỳ; các con số và chi tiết có thể khác nhau giữa các nguồn và nên được theo dõi khi các diễn biến được cập nhật.

Các câu hỏi thường gặp

Vệ binh Cách mạng đã tuyên bố những gì?

Rằng họ đã tấn công các radar phòng không của Mỹ tại các căn cứ Riffa (al-Rafa) và Awali của Bahrain; hãng Anadolu cho biết họ tuyên bố đã phá hủy hai radar Patriot. Tuyên bố này chưa được xác minh độc lập.

Bahrain đã nói gì?

Họ cho biết một cơ sở công nghiệp đã bị trúng đạn, lên án các cuộc tấn công và gia hạn cảnh báo đe dọa.

Ông Araghchi đã nói gì về Hormuz?

Rằng việc mở cửa trở lại không khó nhưng eo biển này vẫn đóng cửa cho đến khi Hoa Kỳ chấp nhận các điều kiện của Iran.

CENTCOM đã phản ứng thế nào đối với tuyên bố về chiếc F-16?

Họ cho biết tất cả các máy bay chiến đấu của Mỹ ở Trung Đông đều an toàn và không có vấn đề gì.

Nguồn và đọc thêm

  1. Al Jazeera, "Iran war live: Iran targets US military in Bahrain; Houthi strikes continue" (Trực tiếp chiến tranh Iran: Iran nhắm mục tiêu vào quân đội Mỹ tại Bahrain; Các cuộc tấn công của Houthi vẫn tiếp tục), ngày 21 tháng 11 năm 2026.
  2. Hãng thông tấn Anadolu, "Iran says reopening Hormuz ‘not difficult’ if US accepts Tehran’s conditions" (Iran nói việc mở cửa lại Hormuz 'không khó' nếu Mỹ chấp nhận các điều kiện của Tehran) (ANews), ngày 21 tháng 11 năm 2026.
  3. Hãng thông tấn Anadolu, "Morning Briefing: Nov. 22, 2026" (Bản tin buổi sáng: Ngày 22 tháng 11 năm 2026), ngày 22 tháng 11 năm 2026.
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *