Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến thị trường như thế nào? Bài học từ lịch sử và cách giữ bình tĩnh

Chiến tranh, lệnh trừng phạt và khủng hoảng ngoại giao ảnh hưởng thế nào đến thị trường chứng khoán, dầu mỏ, vàng và tỷ giá hối đoái? Các kênh mà rủi ro địa chính trị tác động đến thị trường, ví dụ từ lịch sử, các tài sản "trú ẩn an toàn" và những điều nhà đầu tư dài hạn nên theo dõi trong thời kỳ bất ổn.

Căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến thị trường như thế nào? Bài học từ lịch sử và cách giữ bình tĩnh

Tin tức về một cuộc chiến bắt đầu, các lệnh trừng phạt nặng nề được công bố hoặc một tuyến đường biển quan trọng bị đóng cửa thường gây ra những biến động đột ngột trên thị trường. Thị trường chứng khoán sụt giảm, giá dầu và vàng tăng cao và tỷ giá hối đoái biến động. Trong những giai đoạn như vậy, nhiều nhà đầu tư trở nên lo lắng và tự hỏi: “Tôi nên làm gì để bảo vệ danh mục đầu tư của mình?”

Trong bài viết này, từ một góc nhìn trung lập, chúng ta sẽ xem xét các cách mà căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng đến thị trường, một số ví dụ từ lịch sử và những điều nhà đầu tư dài hạn nên theo dõi trong thời kỳ bất ổn.

Rủi ro địa chính trị là gì?

Rủi ro địa chính trị bao gồm các rủi ro phát sinh từ quan hệ giữa các quốc gia có thể ảnh hưởng đến nền kinh tế, chẳng hạn như chiến tranh, các cuộc tấn công khủng bố, căng thẳng giữa các quốc gia, lệnh trừng phạt, chiến tranh thương mại và bất ổn chính trị. Điểm chung của những rủi ro này là thời điểm và hậu quả của chúng rất khó dự đoán trước.

Các sự kiện địa chính trị ảnh hưởng đến thị trường như thế nào?

  • Giá năng lượng và hàng hóa: Xung đột tại các khu vực sản xuất dầu mỏ, khí đốt tự nhiên hoặc ngũ cốc có thể đẩy giá lên cao do đe dọa nguồn cung. Điều này làm tăng lạm phát và chi phí của doanh nghiệp.
  • Chuỗi cung ứng: Sự gián đoạn của các tuyến thương mại hoặc trung tâm sản xuất quan trọng dẫn đến chậm trễ trong cung ứng và tăng giá.
  • Lệnh trừng phạt và hạn chế thương mại: Các lệnh trừng phạt đối với một số quốc gia hoặc công ty ảnh hưởng đến doanh thu của các doanh nghiệp làm ăn với các quốc gia đó.
  • Niềm tin và khẩu vị rủi ro: Khi sự bất ổn gia tăng, các nhà đầu tư rời bỏ các tài sản rủi ro để tìm đến những tài sản mà họ coi là an toàn hơn.
  • Sự phân hóa theo ngành: Một số lĩnh vực, chẳng hạn như năng lượng hoặc quốc phòng, có thể hoạt động khác biệt trong những giai đoạn này, trong khi các lĩnh vực như hàng không và du lịch có thể bị ảnh hưởng nặng nề.

Một số ví dụ từ lịch sử

  • Cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973: Lệnh cấm vận dầu mỏ của các nước Ả Rập đã khiến giá dầu tăng vọt trong thời gian ngắn; nhiều quốc gia cùng lúc trải qua lạm phát cao và suy thoái. Cuộc khủng hoảng này, do tác động trực tiếp đến nền kinh tế, đã để lại những ảnh hưởng lâu dài lên thị trường.
  • Khủng hoảng Vùng Vịnh năm 1990: Với việc Iraq xâm lược Kuwait, giá dầu tăng mạnh và thị trường chứng khoán sụt giảm, nhưng thị trường đã phục hồi trong những tháng tiếp theo.
  • Các cuộc tấn công năm 2001: Thị trường chứng khoán Mỹ đã đóng cửa trong vài ngày và giảm mạnh sau khi mở cửa trở lại; những tổn thất này phần lớn đã được phục hồi trong những tuần sau đó.
  • Cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga: Giá năng lượng và ngũ cốc tăng cao, châu Âu trải qua cuộc khủng hoảng năng lượng và lạm phát cao. Việc các ngân hàng trung ương tăng lãi suất trong giai đoạn này cũng ảnh hưởng đến thị trường.

Các phân tích lịch sử cho thấy tác động ban đầu của các sự kiện địa chính trị đối với thị trường thường ngắn hạn, nhưng hiệu ứng có thể kéo dài hơn trong các cuộc khủng hoảng tác động trực tiếp đến nền kinh tế thông qua giá năng lượng hoặc lạm phát. Các ví dụ trong quá khứ không đảm bảo rằng các sự kiện trong tương lai sẽ diễn ra theo cách tương tự.

Một lý do quan trọng cho sự khác biệt này là về lâu dài, lợi nhuận của công ty phụ thuộc nhiều hơn vào các yếu tố cơ bản như tăng trưởng kinh tế, lãi suất và năng suất hơn là các sự kiện địa chính trị. Một khi làn sóng sợ hãi ngắn hạn đi qua, thị trường thường tập trung trở lại vào các yếu tố cơ bản này.

Tài sản “trú ẩn an toàn”

Trong thời kỳ bất ổn, các nhà đầu tư thường tìm đến các tài sản được coi là “trú ẩn an toàn”, chẳng hạn như vàng, đô la Mỹ, franc Thụy Sĩ và trái phiếu chính phủ có xếp hạng tín nhiệm cao. Tuy nhiên, những tài sản này không phải lúc nào cũng tăng giá trong mọi tình huống; ví dụ, giá vàng còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như lãi suất và giá trị của đồng đô la.

Nhà đầu tư dài hạn nên làm gì?

  • Không bán tháo trong hoảng loạn: Những quyết định được đưa ra khi luồng tin tức dồn dập nhất thường rơi vào thời điểm tồi tệ nhất.
  • Dựa vào đa dạng hóa: Một danh mục đầu tư trải rộng trên các quốc gia, lĩnh vực và loại tài sản khác nhau sẽ hạn chế tác động của bất kỳ sự kiện đơn lẻ nào.
  • Bảo vệ quỹ dự phòng khẩn cấp: Khoản tiết kiệm riêng cho các nhu cầu ngắn hạn giúp bạn không phải bán các khoản đầu tư khi thị trường đang giảm.
  • Suy nghĩ theo kịch bản: Việc cân nhắc trước danh mục đầu tư của bạn sẽ bị ảnh hưởng như thế nào bởi một thay đổi lớn về giá năng lượng hoặc tỷ giá hối đoái sẽ giúp giảm bớt những bất ngờ.
  • Hạn chế tiêu thụ tin tức: Việc theo dõi tin tức liên tục làm tăng sự lo lắng; tiếp nhận thông tin từ các nguồn đáng tin cậy một hoặc hai lần một ngày thường là đủ.

Chuẩn bị thay vì dự đoán

Việc dự đoán khi nào và làm thế nào các sự kiện địa chính trị sẽ diễn ra là điều gần như không thể, ngay cả đối với các chuyên gia. Vì vậy, thay vì cố gắng dự báo các sự kiện, một cách tiếp cận lành mạnh hơn là xây dựng một kế hoạch tài chính có khả năng chống chịu với các kịch bản khác nhau. Một danh mục đầu tư đa dạng, một vùng đệm tiền mặt đầy đủ và một tầm nhìn dài hạn là tấm khiên vững chắc nhất trong thời kỳ bất ổn.

Bài viết này chỉ cung cấp thông tin chung và không phải là lời khuyên đầu tư. Các sản phẩm đầu tư có thể mất giá; bạn nên tham khảo ý kiến của cố vấn được cấp phép cho các quyết định của mình, và nội dung này không thay thế cho lời khuyên chuyên môn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tin tức chiến tranh khiến thị trường chứng khoán sụt giảm?

Khi sự bất ổn gia tăng, các nhà đầu tư rời bỏ các tài sản rủi ro; đồng thời có kỳ vọng rằng chi phí của doanh nghiệp sẽ tăng thông qua giá năng lượng và chuỗi cung ứng.

Có phải vàng luôn tăng giá trong các cuộc khủng hoảng địa chính trị?

Vàng thường được săn đón như một nơi trú ẩn an toàn, nhưng không phải lúc nào cũng tăng. Lãi suất, giá trị đồng đô la và các yếu tố khác cũng ảnh hưởng đến giá của nó.

Tôi có nên bán các khoản đầu tư của mình trong thời kỳ khủng hoảng không?

Việc bán tháo trong hoảng loạn thường khiến các khoản lỗ trở thành vĩnh viễn. Điều quan trọng là quyết định dựa trên thời hạn đầu tư, nhu cầu của bạn và kế hoạch bạn đã lập trước đó.

Cách tốt nhất để bảo vệ trước rủi ro địa chính trị là gì?

Không có một phương pháp duy nhất, nhưng một danh mục đầu tư trải rộng trên nhiều quốc gia, lĩnh vực, tài sản khác nhau và một quỹ dự phòng khẩn cấp đầy đủ là những cách cơ bản để hạn chế tác động.

Nguồn và đọc thêm

  1. Dario Caldara và Matteo Iacoviello, “Measuring Geopolitical Risk”, American Economic Review, 2022
  2. IMF, “Global Financial Stability Report”, tháng 4 năm 2023, chương về rủi ro địa chính trị (imf.org)
  3. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các báo cáo thị trường dầu mỏ (iea.org)
  4. Hội đồng Vàng Thế giới, các phân tích về vàng trong các giai đoạn rủi ro (gold.org)
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *