Chuyển đến nội dung

Tri thức soi sáng thế giới

Wi-Fi công cộng có an toàn không? Những điều cần lưu ý tại quán cà phê, sân bay và khách sạn

Mạng không dây miễn phí rất tiện lợi nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro. Các biện pháp phòng ngừa đơn giản bạn có thể áp dụng để bảo vệ dữ liệu khi sử dụng Wi-Fi công cộng.

Wi-Fi công cộng có an toàn không? Những điều cần lưu ý tại quán cà phê, sân bay và khách sạn

Wi-Fi miễn phí tại quán cà phê, sân bay, khách sạn và trung tâm thương mại là một cách hấp dẫn để tiết kiệm dữ liệu di động. Vì hầu hết các trang web hiện nay đều sử dụng kết nối được mã hóa (HTTPS), rủi ro thấp hơn so với trước đây, nhưng mạng công cộng vẫn còn một số nguy hiểm.

Các rủi ro chính

  • Điểm truy cập giả mạo: Những người có ý định xấu có thể thiết lập các mạng với tên nghe rất thuyết phục như "Airport_Free_WiFi". Lượng truy cập từ các thiết bị kết nối có thể bị theo dõi, hoặc người dùng có thể bị chuyển hướng đến các trang đăng nhập giả.
  • Mạng mở: Trên các mạng không yêu cầu mật khẩu, về mặt kỹ thuật, người khác trên cùng mạng dễ dàng hơn để theo dõi lưu lượng truy cập.
  • Thiết bị lỗi thời: Các thiết bị chưa cập nhật bản vá bảo mật mới nhất dễ bị tấn công hơn khi nằm trên cùng một mạng.

8 mẹo để bảo vệ bản thân

  1. Xác thực tên mạng. Hỏi nhân viên về tên mạng chính xác trước khi kết nối.
  2. Chú ý HTTPS. Kiểm tra biểu tượng ổ khóa và "https" trên thanh địa chỉ; nếu trình duyệt hiển thị cảnh báo bảo mật, đừng tiếp tục.
  3. Hoãn các tác vụ nhạy cảm. Sử dụng dữ liệu di động cho ngân hàng trực tuyến và đăng nhập vào các tài khoản quan trọng khi có thể.
  4. Tắt kết nối tự động. Thói quen tự động tham gia các mạng đã biết của điện thoại có thể khiến bạn kết nối vào mạng giả mà không hay biết.
  5. Tắt chia sẻ tệp. Đặt loại mạng thành "công cộng" trên máy tính sẽ hạn chế chia sẻ tệp và máy in.
  6. Sử dụng VPN uy tín. Dịch vụ VPN nổi tiếng, uy tín sẽ mã hóa lưu lượng truy cập của bạn và thêm một lớp bảo vệ bổ sung. Hãy cảnh giác với các VPN miễn phí, không rõ nguồn gốc.
  7. Bật xác thực hai bước. Điều này khiến tài khoản của bạn khó bị truy cập hơn ngay cả khi mật khẩu bị đánh cắp.
  8. "Quên mạng" khi bạn xong việc. Điều này ngăn thiết bị của bạn tự động kết nối lại với một mạng có cùng tên sau này.

Điểm truy cập cá nhân là một lựa chọn thay thế

Chia sẻ dữ liệu di động của điện thoại với máy tính xách tay (tạo hotspot) thường an toàn hơn so với tham gia mạng công cộng. Hãy nhớ bảo vệ nó bằng một mật khẩu mạnh.

Không cần phải tránh hoàn toàn Wi-Fi công cộng. Vài thói quen đơn giản là đủ để sử dụng các mạng này một cách thoải mái và an toàn.

Nếu bạn nhận ra điều gì đó sai sau khi kết nối

Nếu trình duyệt hiển thị cảnh báo chứng chỉ khi bạn đang trên mạng công cộng, một trang web quen thuộc bất ngờ yêu cầu nhập lại mật khẩu, hoặc bạn nhận được thông báo lạ từ các tài khoản của mình, bạn cần hành động nhanh chóng:

  • Ngắt kết nối khỏi mạng ngay lập tức và tắt kết nối tự động đến mạng đó trên thiết bị của bạn.
  • Thay đổi mật khẩu của mọi tài khoản bạn đã đăng nhập trên mạng đó, sử dụng một kết nối bạn tin tưởng (dữ liệu di động hoặc mạng nhà).
  • Bật xác thực hai bước cho các tài khoản quan trọng và xóa các thiết bị lạ khỏi danh sách "phiên hoạt động".
  • Nếu bạn đã nhập thông tin ngân hàng hoặc thẻ, hãy gọi cho ngân hàng và yêu cầu tạm khóa thẻ.

Các bước này chỉ mất vài phút nhưng có thể ngăn chặn việc tài khoản bị chiếm đoạt trước khi nó trở nên nghiêm trọng.

Đừng quên Wi-Fi tại nhà và nơi làm việc

Bảo mật của mạng riêng của bạn quan trọng không kém mạng công cộng. Thay đổi mật khẩu quản trị mặc định của bộ định tuyến, sử dụng mã hóa WPA2 hoặc, nếu được hỗ trợ, WPA3 trên mạng không dây, cập nhật firmware bộ định tuyến và thiết lập một "mạng khách" riêng cho khách đến sẽ giảm thiểu đáng kể rủi ro tại nhà và văn phòng nhỏ. Việc giữ smart TV, camera và các thiết bị tương tự trên một mạng riêng biệt (nếu có thể) cũng khiến việc một lỗ hổng trong một thiết bị đó lan đến máy tính của bạn trở nên khó khăn hơn.

Nếu bạn thường xuyên sử dụng mạng công cộng khi đi lại, việc bật cập nhật tự động cũng là một biện pháp bảo vệ quan trọng. Cập nhật hệ điều hành và trình duyệt sẽ vá các lỗ hổng bảo mật mà kẻ tấn công có thể khai thác qua mạng. Tắt chia sẻ tệp và máy in cũng như ngăn thiết bị của bạn bị "phát hiện" trên mạng cũng khiến người khác trên cùng mạng khó hơn để cố gắng truy cập vào thiết bị của bạn.

Tiêu chuẩn Mã hóa Mạng Không Dây

Các tiêu chuẩn mã hóa mạng không dây tạo nên nền tảng của bảo mật không dây, đảm bảo dữ liệu được bảo vệ khi được truyền tải qua sóng vô tuyến. Các tiêu chuẩn này chuyển đổi dữ liệu thành định dạng không thể đọc được bằng cách sử dụng các thuật toán toán học phức tạp.

Khi mức độ mã hóa tăng lên, việc hiểu được nội dung dù dữ liệu bị chặn bởi các bên không được ủy quyền sẽ trở nên khó khăn hơn. Cùng với sự tiến bộ của công nghệ, các điểm yếu trong các phương pháp mã hóa thế hệ cũ đã được xác định, và các giao thức mới cung cấp khả năng bảo vệ mạnh mẽ hơn đáng kể đã được phát triển. Sự hỗ trợ của phần cứng mạng hiện đại cho các tiêu chuẩn hiện tại này tạo nên một trong những đường phòng thủ quan trọng nhất chống lại các mối đe dọa mạng.

Cơ chế Tấn công Man-in-the-Middle (Người Giữa)

Phương pháp được gọi là tấn công man-in-the-middle dựa trên việc kẻ tấn công chặn một kênh truyền thông để kiểm soát luồng dữ liệu giữa người dùng và máy chủ đích. Trong kịch bản này, trong khi người dùng tin rằng họ đang thiết lập một kết nối an toàn, toàn bộ lưu lượng dữ liệu đều đi qua một trung gian do kẻ tấn công kiểm soát mà không bị phát hiện.

Tình huống này cho phép sao chép, sửa đổi hoặc chiếm đoạt hoàn toàn thông tin được truyền tải. Đặc biệt là trong các mạng công cộng không được mã hóa hoặc được bảo vệ yếu, việc phát hiện các can thiệp như vậy có thể khá khó khăn, vì sự hiện diện của kẻ tấn công có thể không gây ra bất kỳ thay đổi nào nhận thấy được trong trải nghiệm người dùng.

Sniffing Gói tin và Giám sát Lưu lượng

Giám sát lưu lượng mạng được thực hiện bằng các kỹ thuật sniffing gói tin được sử dụng trong quá trình truyền dữ liệu. Mọi thông tin được gửi qua internet đều được đóng gói trong các khối dữ liệu nhỏ gọi là gói tin, và các gói tin này có thể bị bắt khi chúng luân chuyển qua mạng.

Kẻ xấu có thể sử dụng phần mềm chuyên dụng để nghe lén lưu lượng mạng, bắt các gói tin này và kiểm tra nội dung của chúng. Nếu một trang web hoặc ứng dụng gửi dữ liệu mà không mã hóa, nội dung của các gói tin bị bắt này sẽ trở nên dễ dàng đọc được, bao gồm cả thông tin đăng nhập của người dùng. Do đó, độ bền của các lớp mã hóa trên đường truyền dữ liệu quan trọng hơn là bảo mật của chính mạng đó.

Khả năng Nhìn thấy Thiết bị và Cài đặt Chia sẻ Mạng

Khi kết nối với mạng công cộng, một số cài đặt nhất định phải được kiểm tra để ngăn thiết bị của bạn bị các người dùng khác trên mạng nhận ra. Khả năng nhìn thấy trên mạng có thể giúp kẻ tấn công dễ dàng xác định các mục tiêu tiềm năng.

Trong bối cảnh này, khuyến nghị hạn chế các dịch vụ cho phép thiết bị của bạn tương tác với các đơn vị khác trên mạng và tắt các tính năng chia sẻ. Các yếu tố then chốt cần xem xét bao gồm:

  • Vô hiệu hóa tính năng chia sẻ tệp và thư mục.
  • Tắt chia sẻ máy in qua mạng.
  • Hạn chế các dịch vụ cho phép thiết bị được phát hiện bởi các đơn vị khác trên mạng.
  • Vô hiệu hóa các giao thức truy cập và quản lý từ xa.
  • Kiểm soát chia sẻ phương tiện và các dịch vụ dựa trên mạng khác.

Cấu trúc Mạng Doanh nghiệp và Khác biệt về Bảo mật

Có những khác biệt đáng kể về kiến trúc bảo mật giữa cấu trúc mạng doanh nghiệp và mạng công cộng. Mạng doanh nghiệp thường sử dụng các phương pháp xác thực phức tạp hơn nhiều và các hệ thống quản lý tập trung để xác minh người dùng.

Trong các hệ thống này, lưu lượng mạng có thể được chia thành các phân đoạn khác nhau, và các quyền hạn chế có thể được gán cho từng người dùng để họ chỉ có thể truy cập dữ liệu mà họ cần. Loại cách ly này ngăn chặn việc kẻ tấn công lan truyền khắp toàn bộ hệ thống nếu một thiết bị trên mạng bị xâm phạm. Trong mạng công cộng, vì các cơ chế kiểm toán và phân đoạn như vậy thường không có, bảo mật của mạng thấp hơn nhiều.

Vai trò của Các Giao thức Truyền thông An toàn

Vai trò của các giao thức truyền thông an toàn là cực kỳ quan trọng trong việc bảo vệ dữ liệu độc lập với mạng. Các giao thức này đảm bảo sự riêng tư của dữ liệu bằng cách tạo ra một đường hầm được mã hóa đầu cuối giữa máy khách và máy chủ.

Trong quá trình này, một lần bắt tay (handshake) xảy ra giữa các bên, và các khóa cần thiết để mã hóa truyền thông được xác định. Chứng chỉ số tạo nên cơ sở của quá trình xác thực này, xác nhận rằng kết nối thực sự được thực hiện đến một nguồn tin cậy. Các biểu tượng bảo mật thấy trên trình duyệt web thực tế là kết quả của các giao thức phức tạp và các lớp mã hóa này hoạt động trong nền.

Nguồn và đọc thêm

  1. CISA (Cơ quan An ninh Mạng và Cơ sở hạ tầng An ninh Hoa Kỳ) – Bảo mật Mạng Không dây
  2. NCSC (Trung tâm An ninh Mạng Quốc gia Anh) – Sử dụng Wi-Fi công cộng an toàn
  3. FTC Lời khuyên cho Người tiêu dùng – Mạng Wi-Fi công cộng có an toàn không? Những gì bạn cần biết
Chia sẻ
Theo dõi YulaHubNhận những tin quan trọng nhất trong ngày sớm nhất.
RSS

Để lại bình luận

Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *