Mơ thấy bị lạc là một trong những giấc mơ mà hầu như ai cũng từng trải qua vào một thời điểm nào đó. Chúng thường phản ánh một giai đoạn mà bạn đang cố gắng tìm lại phương hướng của mình.
Ý nghĩa chung
Trong các cách giải mã truyền thống, việc bị lạc cho thấy bạn đang ở một điểm quyết định, một giai đoạn không chắc chắn hoặc cần tìm bước tiếp theo trong cuộc sống. Tìm thấy đường sau khi bị lạc được hiểu là sự sáng tỏ và những quyết định đúng đắn sau khoảng thời gian bất định.
Giải mã theo tình huống
- Bị lạc trong thành phố: Tìm kiếm bản thân giữa đám đông.
- Bị lạc trong rừng: Sự bối rối về cảm xúc hoặc bước vào những điều chưa biết.
- Hỏi đường: Nhu cầu tìm kiếm sự giúp đỡ và hướng dẫn.
- Bị lạc và tìm thấy đường: Sự sáng tỏ sau những bất định.
- Bị lạc ở một nơi quen thuộc: Trật tự quen thuộc đang thay đổi.
- Mất một người thân thiết: Lo lắng về việc xa cách trong một mối quan hệ.
Trong các nền văn hóa khác nhau
Bị lạc và tìm thấy đường là một trong những mô típ lâu đời nhất của truyện cổ tích và sử thi: Hansel và Gretel bị lạc trong rừng, hành trình trở về nhà của Odysseus và hành trình của Dante bắt đầu "trong một khu rừng tối" là những ví dụ nổi tiếng. Trong những câu chuyện này, việc bị lạc thường là sự khởi đầu của một quá trình chuyển đổi.
Từ góc độ tâm lý học
Về mặt tâm lý, những giấc mơ bị lạc có thể cho thấy bạn đang trong giai đoạn thay đổi, cảm thấy do dự hoặc đang đặt câu hỏi về bản sắc của chính mình.
Hệ thống định vị của não bộ
Nỗi sợ bị lạc có cơ sở sinh học. John O’Keefe, May-Britt Moser và Edvard Moser đã nhận giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học năm 2014 vì khám phá ra hệ thống định vị của não bộ. O’Keefe đã xác định các "tế bào vị trí" trong hồi hải mã kích hoạt tại các địa điểm cụ thể, trong khi vợ chồng nhà Moser mô tả các "tế bào lưới" trong vỏ não nội khứu tạo thành một loại lưới tọa độ.
Nhờ các tế bào này, não bộ liên tục tính toán chúng ta đang ở đâu và đang hướng về phía nào. Hệ thống này cũng không hoàn toàn im lặng khi ngủ; hồi hải mã xử lý lại các địa điểm đã trải qua trong ngày khi chúng ta ngủ. Bị lạc trong giấc mơ có thể là sự phản ánh đầy cảm xúc của công việc tính toán không gian này.
Bản đồ nhận thức: Từ Tolman đến ngày nay
Trong bài báo năm 1948 "Bản đồ nhận thức ở chuột và người", nhà tâm lý học Edward Tolman đã đề xuất rằng động vật và con người xây dựng một bản đồ tinh thần về môi trường xung quanh. Các thí nghiệm của ông trên chuột tìm đường qua mê cung cho thấy chúng không chỉ ghi nhớ các bước dẫn đến phần thưởng mà còn học được bố cục chung của môi trường.
Ý tưởng này vẫn là nền tảng của nghiên cứu điều hướng ngày nay. Việc bị lạc ở một nơi quen thuộc gây khó chịu vì bản đồ tinh thần bị phá vỡ bất ngờ. Mơ thấy bị lạc trong một thành phố quen thuộc cũng thường gắn liền với cảm giác kỳ lạ rằng bản đồ và thực tế không khớp nhau.
Mê cung, rừng rậm và những sợi chỉ dẫn đường: Bị lạc trong các câu chuyện
Bị lạc là một trong những chủ đề kể chuyện lâu đời nhất của nhân loại. Trong thần thoại về Mê cung ở Crete, Theseus đánh bại Minotaur và tìm đường thoát ra nhờ cuộn chỉ mà Ariadne đưa cho; sợi chỉ này vẫn được dùng làm hình ảnh cho "một manh mối dẫn đường". Tác phẩm Thần khúc của Dante bắt đầu với việc người kể chuyện lạc đường trong một khu rừng tối.
Trong truyện Hansel và Gretel, do anh em nhà Grimm xuất bản năm 1812, những đứa trẻ bị lạc trong rừng và cố gắng tìm đường về nhà. Điểm chung của những câu chuyện này là việc bị lạc không chỉ được trình bày như một lỗi điều hướng mà là một thử thách và một quá trình chuyển đổi. Việc giải mã giấc mơ liên kết việc bị lạc với "tìm lại đường đi" dựa trên di sản văn hóa này.
Cảm giác về phương hướng trong thời đại GPS
Các ứng dụng bản đồ trên điện thoại đã khiến việc bị lạc trở nên rất hiếm gặp trong đời thực. Tuy nhiên, trong một nghiên cứu được công bố trên Scientific Reports năm 2020, Louisa Dahmani và Véronique Bohbot báo cáo rằng những người thường xuyên sử dụng GPS hơn có trí nhớ không gian yếu hơn khi họ cố gắng tự tìm đường.
Bản thân nghiên cứu không chứng minh nguyên nhân và kết quả; tuy nhiên, nó cho thấy các kỹ năng điều hướng có thể suy yếu khi không được sử dụng. Một số người cũng có thể liên kết việc bị lạc trong giấc mơ với sự cùn mòn cảm giác về phương hướng trong đời thực. Mối liên kết này không chắc chắn, nhưng thỉnh thoảng đi bộ mà không cần bản đồ hoặc hình dung trước lộ trình trong tâm trí là những cách đơn giản để rèn luyện trí nhớ không gian.
Giấc mơ bị lạc phổ biến đến mức nào?
Trong nghiên cứu về giấc mơ, khi mọi người được hỏi về các chủ đề họ mơ thấy thường xuyên nhất, việc bị đuổi theo, ngã, đi thi mà chưa chuẩn bị và bị lạc xuất hiện lặp đi lặp lại trong các danh sách. Những chủ đề này được gọi là "những giấc mơ điển hình" và các cuộc khảo sát ở các quốc gia khác nhau đã cho kết quả tương tự, điều này cho thấy trải nghiệm này được chia sẻ giữa mọi người.
Do đó, việc mơ thấy bị lạc tự thân nó không phải là nguyên nhân gây báo động. Giấc mơ khiến bạn cảm thấy thế nào và điều gì đang xảy ra trong cuộc sống của bạn vào thời điểm đó mới là manh mối thực sự cho ý nghĩa của chủ đề này đối với bạn. Ghi chú lại các chi tiết và nhận thấy các chủ đề lặp đi lặp lại sẽ giúp ích trong vấn đề này.
Nỗi sợ bị lạc thời thơ ấu và sự gắn bó
Nguồn gốc của nỗi sợ bị lạc thường bắt nguồn từ thời thơ ấu. Thuyết gắn bó của bác sĩ tâm thần John Bowlby cho rằng trẻ nhỏ sinh ra với xu hướng mạnh mẽ là duy trì sự gần gũi với người chăm sóc. Trong các thí nghiệm "Tình huống lạ" của Mary Ainsworth, phản ứng của trẻ em khi bị tách khỏi người chăm sóc trong thời gian ngắn đã được quan sát và các kiểu gắn bó đã được mô tả.
Những ký ức thời thơ ấu như bị tách khỏi cha mẹ trong trung tâm mua sắm có thể trộn lẫn vào hình ảnh giấc mơ khi trưởng thành. Vì lý do này, giấc mơ bị lạc đôi khi có thể được coi là biểu tượng của việc trôi dạt khỏi một bến đỗ an toàn hoặc sự lo lắng về việc bị bỏ lại mà không có sự hỗ trợ. Tuy nhiên, cách đọc này không áp dụng cho tất cả mọi người; một giấc mơ nên được đánh giá cùng với quá khứ và cuộc sống hiện tại của chính người đó.
Các bước thực tế để tìm lại con đường của bạn
Nếu bạn nghĩ rằng việc bị lạc trong giấc mơ có thể liên quan đến một số sự không chắc chắn trong cuộc sống, việc chia nhỏ sự không chắc chắn thành từng mảnh nhỏ sẽ giúp ích. Viết ra quyết định trước mặt bạn, liệt kê các lựa chọn và ưu nhược điểm của từng lựa chọn, và nói chuyện với người bạn tin tưởng. Ngủ đủ giấc vào thời điểm quyết định cũng rất quan trọng; thiếu ngủ làm cho việc ra quyết định và điều chỉnh cảm xúc trở nên khó khăn hơn.
Nếu những giấc mơ bị lạc lặp lại thường xuyên, đánh thức bạn khỏi giấc ngủ và gây lo lắng trong ngày, bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần. Bài viết này chỉ dành cho thông tin chung; nó không thay thế cho lời khuyên y tế và việc giải mã giấc mơ không phải là những dự đoán được khoa học chứng minh.
Các câu hỏi thường gặp
Mơ thấy bị lạc có phải là điềm xấu không?
Nó thường chỉ ra một giai đoạn tìm kiếm và thay đổi; hầu hết các cách giải mã đều xem đó là sự khởi đầu của một con đường mới.
Mơ thấy liên tục bị lạc có nghĩa là gì?
Nó có thể được hiểu là sự không chắc chắn kéo dài hoặc một điểm quyết định quan trọng.
Việc giải mã giấc mơ dựa trên truyền thống dân gian và các cách đọc văn hóa; chúng chỉ dành cho mục đích giải trí và tò mò, không phải là dự đoán khoa học.
Nguồn và đọc thêm
- Tổ chức Giải Nobel – Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học 2014 (O’Keefe, Moser & Moser).
- Tolman, E. C. – Bản đồ nhận thức ở chuột và người (Psychological Review, 1948).
- Dahmani, L. & Bohbot, V. D. – Việc sử dụng GPS thường xuyên ảnh hưởng tiêu cực đến trí nhớ không gian trong quá trình tự điều hướng (Scientific Reports, 2020).
- Bowlby, J. – Sự gắn bó và mất mát (1969); Ainsworth, M. – Các kiểu gắn bó (1978).
- Domhoff, G. W. – Nghiên cứu khoa học về giấc mơ (Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ, 2003).
- NHS – Tại sao chúng ta mơ? / Các trang thông tin về giấc ngủ và sự mệt mỏi.
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *