Các trợ lý trò chuyện AI cung cấp cho học sinh các công cụ giải thích một chủ đề bất cứ khi nào các em hỏi, tạo các câu hỏi luyện tập và đưa ra phản hồi về bài viết của các em. Những công cụ này cũng đồng thời làm dấy lên lo ngại rằng bài tập về nhà sẽ hoàn toàn do AI làm và kỹ năng tư duy của học sinh sẽ suy yếu. Trong hướng dẫn được công bố vào năm 2023, UNESCO khuyến nghị rằng AI nên được sử dụng trong giáo dục theo hướng lấy con người làm trung tâm và phù hợp với lứa tuổi.
Cơ hội
- Gia sư cá nhân: Học sinh có thể hỏi về một chủ đề mà các em không hiểu nhiều lần, theo nhiều cách khác nhau.
- Luyện tập và phản hồi: Các câu hỏi cụ thể theo chủ đề, nhận xét về các bản thảo, luyện tập ngôn ngữ.
- Khả năng tiếp cận: Giải thích bằng âm thanh và đơn giản hóa cho học sinh gặp khó khăn trong học tập hoặc khuyết tật.
- Thời gian cho giáo viên: Bản thảo kế hoạch bài dạy, tài liệu ở các cấp độ khác nhau và thư tín thông thường.
Rủi ro
- Bài tập về nhà hoàn toàn do AI làm, do đó không có quá trình học tập nào diễn ra
- Thông tin sai lệch hoặc bịa đặt được chấp nhận mà không có sự hoài nghi
- Dữ liệu cá nhân của trẻ em bị chia sẻ
- Các công cụ phát hiện AI không đáng tin cậy, dẫn đến việc học sinh bị buộc tội oan
Lời khuyên cho phụ huynh
- Tôn trọng giới hạn độ tuổi của dịch vụ; sử dụng các công cụ cùng với trẻ nhỏ.
- Thay vì hỏi "Chúng ta đã có đáp án chưa?", hãy hỏi "Con đã học được gì và con đã kiểm tra lại bằng cách nào?"
- Dạy trẻ yêu cầu AI đưa ra gợi ý và giải thích thay vì câu trả lời trực tiếp.
- Tìm hiểu các quy tắc về AI của nhà trường.
Lời khuyên cho giáo viên
- Quy định rõ ràng những nhiệm vụ nào cho phép sử dụng AI và nhiệm vụ nào không.
- Làm cho quá trình trở nên minh bạch bằng cách đánh giá thảo luận trên lớp, thuyết trình miệng và các bản thảo.
- Dạy học sinh cách xác minh kết quả đầu ra của AI và trích dẫn nguồn.
- Không tải dữ liệu của học sinh lên các công cụ công khai.
Các trường học và quốc gia đang đặt ra quy tắc gì?
Trong hướng dẫn được công bố vào năm 2023, UNESCO khuyến nghị độ tuổi tối thiểu là 13 đối với việc sử dụng AI tạo sinh trong lớp học; tổ chức này cũng nhấn mạnh việc bảo vệ dữ liệu học sinh, đào tạo giáo viên về các công cụ này và duy trì quyền kiểm soát của con người đối với các quyết định. Đạo luật AI của Liên minh Châu Âu (Quy định 2024/1689) phân loại các hệ thống AI được sử dụng trong giáo dục để tuyển sinh học sinh, đánh giá kỳ thi hoặc theo dõi hành vi của học sinh trong các bài kiểm tra là "rủi ro cao", đồng thời áp dụng các nghĩa vụ bổ sung như tính minh bạch và sự giám sát của con người đối với các hệ thống này.
Cách tiếp cận của các trường học rất khác nhau: một số trường cấm hoàn toàn AI đối với các bài tập nhất định, trong khi những trường khác cho phép nhưng yêu cầu học sinh giải thích cách họ đã sử dụng nó. Do đó, thay vì tìm kiếm một quy tắc chung, cách tốt nhất là học sinh nên kiểm tra các hướng dẫn của chính trường học và lớp học của mình.
Làm thế nào để học sinh sử dụng AI một cách trung thực?
- Công khai: Trong các bài tập cho phép sử dụng, hãy nêu rõ trong một ghi chú ngắn bạn đã sử dụng công cụ nào và dùng để làm gì.
- Sử dụng để nhận phản hồi: Yêu cầu AI chỉ ra các điểm yếu trong văn bản của chính bạn sẽ mang lại bài học nhiều hơn là yêu cầu nó viết toàn bộ văn bản từ đầu.
- Kiểm tra nguồn: Tìm kiếm và xác minh mọi nguồn mà công cụ gợi ý trong thư viện hoặc cơ sở dữ liệu học thuật.
- Dữ liệu cá nhân: Không nhập thông tin cá nhân của bạn hoặc của bạn bè vào các công cụ trò chuyện.
Hiểu biết về AI: những kỹ năng nào nên được giảng dạy?
Ngoài cuộc tranh cãi về việc cấm hay cho phép các công cụ AI, nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng mục tiêu thực sự phải là "hiểu biết về AI". Vào tháng 9 năm 2024, UNESCO đã công bố hai khung năng lực AI riêng biệt, một dành cho học sinh và một dành cho giáo viên.
- Tư duy lấy con người làm trung tâm: Giao phó các quyết định và trách nhiệm cho con người, chứ không phải cho công cụ.
- Đạo đức: Nhận ra các vấn đề như sự thiên vị, quyền riêng tư và bản quyền; không tải dữ liệu cá nhân lên các công cụ.
- Nền tảng kỹ thuật: Biết rằng các hệ thống này học các mẫu từ dữ liệu và do đó có thể mắc lỗi và tự bịa ra các nguồn.
- Thiết kế và sử dụng: Lựa chọn một công cụ một cách có chủ đích để giải quyết vấn đề và kiểm tra kết quả đầu ra của công cụ đó.
Các tính năng, kế hoạch và giá cả của công cụ AI thay đổi thường xuyên. Luôn kiểm tra trang chính thức của công cụ để có thông tin cập nhật.
Nguồn và đọc thêm
- UNESCO, “Hướng dẫn về AI tạo sinh trong giáo dục và nghiên cứu” (2023).
- OECD, “Triển vọng Giáo dục Kỹ thuật số OECD 2023”.
- Bộ Giáo dục Hoa Kỳ, “Trí tuệ Nhân tạo và Tương lai của Dạy và Học” (2023).
- UNESCO (2023) – Hướng dẫn về AI tạo sinh trong giáo dục và nghiên cứu
- Liên minh Châu Âu – Đạo luật AI, Quy định (EU) 2024/1689, Phụ lục III
- UNESCO – Khung Năng lực AI dành cho Học sinh (2024)
- UNESCO – Khung Năng lực AI dành cho Giáo viên (2024)
Để lại bình luận
Địa chỉ email của bạn sẽ không được công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *